WENEZUELA

WENEZUELA

Wenezuela (Boliwariańska Republika Wenezueli, República Bolivariana de Venezuela, nazwa wprowadzona przez Hugo Cháveza w 1999 roku) ? państwo położone w północnej części Ameryki Południowej.

Hymn Państwowy

Tytuł: Gloria al bravo pueblo


Godło Państwowe

...

Godło państwa WENEZUELA

Dane podstawowe

Caracas

Caracas to stolica kraju Wenezuela.

Stolica

hiszpański

Oficjalny język urzędowy dla kraju Wenezuela to język hiszpański.

Język urzędowy

republika federalna

Ustrój polityczny dla kraju Wenezuela to republika federalna.

Ustrój polityczny

prezydent Hugo Chavez

Głowa państwa dla kraju Wenezuela to prezydent Hugo Chavez.

Głowa państwa

prezydent Hugo Chavez

Szefem rządu dla kraju Wenezuela jest prezydent Hugo Chavez.

Szef rządu

32. na świecie 912 050

Powierzchnia dla kraju Wenezuela to 32. na świecie 912 050 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Wenezuela to miejsce.

Powierzchnia na świecie

45. 26 024 000

Liczba ludności dla kraju Wenezuela to 45. 26 024 000 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Wenezuela to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

30,8

Gęstość zaludnienia dla kraju Wenezuela to 30,8 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

bolivar (VEB)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Wenezuela to bolivar (VEB).

Jednostka monetarna

UTC -4:30

Ustalona strefa czasowa dla kraju Wenezuela to UTC -4:30.

Strefa czasowa

Gloria al bravo pueblo

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Wenezuela to Gloria al bravo pueblo.

Hymn państwowy

VE

Kod ISO 3166 dla kraju Wenezuela to VE.

Kod ISO 3166

.ve

Domena internetowa dla kraju Wenezuela to .ve.

Domena Internetowa

YV

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Wenezuela to YV.

Kod samochodowy

58

Kod telefoniczny dla kraju Wenezuela to 58.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Wenezuela to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Wenezuela to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Wenezuela to .

PKB na osobę

* Większe miasta: Caracas, Maracaibo, Valencia, Barquisimeto, Ciudad Guayana, Maracay, Ciudad Bolívar, San Cristóbal, Maturín, Barcelona * Wenezuela graniczy z następującymi państwami: o Brazylia 2 200 km o Kolumbia 2 050 km o Gujana 743 km * Całkowita długość granic: 4 993 km * Najwyższy punkt: Pico Bolivar 5 007 m * Najniższy punkt: tafla morza Karaibskiego 0 m * Podział administracyjny: 22 kraje związkowe, jedno terytorium federalne oraz 72 dependencje * Wyznawcy poszczególnych religii: 95% katolicy, 2% protestanci * Klimat: tropikalny, ciepły, wilgotny, bardziej umiarkowany na wyżynach Historia Nazwa Venezuela oznacza "mała Wenecja" i została nadana temu obszarowi przez Amerigo Vespucciego, który zauważył domy na palach u ujścia dzisiejszego jeziora Maracaibo. Tereny dzisiejszej Wenezueli w okresie prekolumbijskim zamieszkane były przez różne grupy Indian. W roku 1498 Krzysztof Kolumb dotarł do ujścia Orinoko. Później, w latach 1499-1500, kraj był dalej eksplorowany przez hiszpańskiego konkwistadora Alonso de Hojeda, który był uczestnikiem wyprawy Ameriga Vespucciego. Vespucci dotarł do jeziora Maracaibo. Ponieważ Andy leżą wzdłuż północnego wybrzeża to penetracja była wyjątkowo trudna. W okolice zwabiała poszukiwaczy złota legenda o El Dorado. Tereny Wenezueli z El Dorado włącznie, oddał jako spłatę długów Karol V Habsburg augsburskim bankierom rodziny Welser w 1529 roku. Od XVI wieku tereny Wenezueli kolonizowane przez Hiszpanów w 1556 włączone zostały do hiszpańskiego wicekrólestwa Peru, a w 1717 wicekrólestwa Nowej Granady (Nueva Granada). Rolę siły roboczej do końca XVI wieku pełnili Indianie (system tzw. repartimiento), a z początkiem XVII wieku murzyńscy niewolnicy sprowadzani z Afryki. Od początku XIX wieku rozpoczęło się tworzenie ruchów niepodległościowych. Po kilku nieudanych powstaniach Simón Bolívar wywalczył niepodległość. Początkowo był to teren złożony z Wenezueli, Kolumbii i Ekwadoru (tzw. Wielka Kolumbia), potem w roku 1830 doszło do wyodrębnienia Wenezueli w samodzielną republikę. Pierwszym prezydentem został José Antonio Páez i był nim do roku 1846. Później wywarł wielki wpływ na politykę Wenezueli będąc rodzajem dyktatora (caudillo). W XIX i XX wieku częste okresy rządów dyktatorskich i uciekanie się do przemocy w walce politycznej. Odkrycie złóż ropy naftowej na początku XX wieku wyprowadziło kraj do czołówki gospodarczej kontynentu. Głównym inwestorem była firma Esso (Exxon). Po upadku dyktatury w 1935 roku utworzenie partii politycznych: Akcja Demokratyczna z Rómulo Betancourtem i Partia Społeczno-Chrześcijańska z Raul Leonim. W latach 1945-47 krótka liberalna prezydentura Betancourta, a potem przewrót wojskowy po którym dyktatorem do roku 1958 został Marcos Pérez Jiménez. Współczesna polityka W demokratycznych wyborach w 1998 roku zwycięstwo wyborcze odniósł Hugo Chávez, stojący na czele popularnego Ruchu Na Rzecz V Republiki. Rządząc w oparciu o szeroką koalicję partii lewicowych (wraz z socjalistami i komunistami) wprowadził popularne reformy społeczne, osiągnięte w dużej mierze dzięki obłożeniu warstw zamożniejszych wysokimi podatkami i nacjonalizacji wielu gałęzi gospodarki. Popularne stały się wielogodzinne telewizyjne przemówienia Cháveza - wzorowane na stylu Fidela Castro - często okraszane muzyką i śpiewem. Szacunek społeczeństwa zdobył sobie Chavez krytyką kapitalizmu, neoliberalizmu oraz Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników. Prezydent wypowiada się zdecydowanie przeciwko budowie ogólnoamerykańskiej strefy wolnego handlu (AFTA) proponowanej przez Georga W. Busha, Vincente Foxa i Richarda Lagosa. Opozycja wenezuelska oskarża Chaveza o zapędy dyktatorskie i próbę wprowadzenia ustroju politycznego w stylu Kuby, jego administracji wytykając korupcję, niekompetencję oraz liczne nadużycia. W latach 2000-2003 sytuacja w kraju pozostawała niestabilna, dochodziło do wielokrotnych protestów ludności, często połączonych z zamieszkami ulicznymi, często krwawo tłumionymi. W kwietniu 2002 roku opozycji udało się, w wyniku zamachu stanu, na dwa dni odsunąć Cháveza od władzy - niekonstytucyjnym prezydentem (dyktatorem) zostaje Pedro Carmona Estanga. Po protestach ludności Chavez powrócił na urząd szefa państwa. W ten sposób Chavez stał się najszybciej przywróconą do władzy po jej obaleniu głową państwa w historii. W zimie 2003 roku USA i inne kraje OPA zaapelowały o rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych dla uspokojenia sytuacji w kraju. Zaniepokojenie wypadkami w Wenezueli wyraziły również kraje Unii Europejskiej, a nawet sprzyjający dotychczas Chavezowi prezydent Brazylii Ignazio Silva. W sierpniu 2003 roku stało się możliwe rozpisanie referendum na temat wcześniejszego zakończenia kadencji prezydenta (przewiduje to uchwalona w 1999 roku konstytucja republiki). Na początku 2004 roku opozycji udało się zebrać wymaganą liczbę podpisów. 15 sierpnia 2004 odbyło się referendum, zakończone wygraną zwolenników prezydenta - 59% poparcia przy 70% frekwencji. Opozycja zarzuciła władzom fałszerstwa wyborcze. Jimmy Carter - niezależny obserwator głosowania - zapewniał z kolei o zdecydowanej uczciwości przeprowadzonych wyborów. Uczciwość referendum potwierdziły również OPA i UE. W dniu 12 marca 2006 roku Wenezuela z inicjatywy Chaveza zmieniła flagę państwową i hymn narodowy. Na fladze pojawiły się symbole związane z kulturą Indian - łuk, strzała oraz maczeta. Poza tym dodano ósmą gwiazdę, symbolizującą prowincję Guayana. Zmienił się również trochę wizerunek konia - na poprzedniej fladze biegnie w prawo ze zwróconym łbem w lewo, po zmianach biegnie w lewo trzymając głowę normalnie. Hugo Chavez argumentował zmiany wolą Simona Bolivara. W sierpniu 2007 Hugo Chavez zaproponował wprowadzenie do konstytucji poprawek wzmacniających zakres jego władzy. Wśród zmian znalazła się między innymi możliwość sprawowania funkcji prezydenta przez nieograniczoną ilość kadencji, zniesienie autonomii uniwersytetów i banku centralnego oraz zwiększenie zakresu kompetencji prezydenta, pozwalające mu na zmiany w podziale administracyjnym kraju, prawo dysponowania rezerwami finansowymi oraz wywłaszczanie obywateli z własności prywatnej. Wprowadzenie poprawek wymagało referendum konstytucyjnego, które odbyło się 2 grudnia 2007. 51% głosujących opowiedziało się przeciw zmianom. Geografia Położenie Państwo położone w północnej Ameryce Południowej nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy od zachodu z Kolumbią od południa z Brazylią a od wschodu z Gujaną. * powierzchnia całkowita: 912 050 km? o ląd: 882 050 km? o wody śródlądowe: 30 000 km? * długość wybrzeża: 2800 km * całkowita długość granic: 4993 km o z Brazylią: 2200 km o z Kolumbią: 2050 km o z Gujaną: 743 km Ukształtowanie powierzchni Ukształtowanie powierzchni Wenezueli jest zróżnicowane. Na północnym-zachodzie rozciągają się silnie rozczłonkowane pasma górskie systemu Andów - na zachodzie Andy Północne, na północy Andy Karaibskie, m.in. Cordillera de Mérida, z najwyższym szczytem kraju Bolivar, sięgającym na wysokość 5002 m n.p.m., oraz graniczne Serra de Perijá (wysokość do 3750 m), rozdzielone śródgórskim zapadliskiem tektonicznym jeziora Maracaibo (wysłodzona zatoka morska) i Zatoki Wenezuelskiej. Środkową część kraju zajmuje Nizina Orinoko, pocięta gęstą siecią rzek, częściowo zabagniona. W centralnej części, na południe i południowy-wschód od Orinoko po granicę z Brazylią i Gujaną rozciąga się Wyżyna Gujańska (wysokość maksymalna do 3014 m - Pico da Neblina), z ostańcowymi górami stołowymi Sierra Parima, Sierra Pacaraima, Sierra Marahuaca. Obszar górski jest aktywny sejsmicznie, mają miejsce częste trzęsienia ziemi. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta, liczne zatoki (Wenezuelska, Paria, Triste, Cariaco) i półwyspy (Guajira, Paraguaná, Araya, Paria), miejscami laguny. Wyspy przybrzeżne, największa z nich to Margarita. Podział geograficzny Terytorium Wenezueli dzieli się na 3 duże regiony * Andes * Llanos * Guayana Według innych autorów obejmują one nazbyt zróżnicowane tereny, dlatego dzielą je na 9 regionów: Los Andes (Barinas, Mérida, Táchira, Trujillo, Apure) Capital (Miranda, Vargas, Caracas) Central (Aragua, Carabobo, Cojedes) Centro Occidental (Falcón, Lara, Portuguesa, Yaracuy) Guayana (Amazonas, Bolívar, Delta Amacuro) Insular (Nueva Esparta, Dependencje federalne) Los Llanos (Apure, Guárico) Nor-Oriental (Anzoátegui, Monagas, Sucre) Zuliana (Zulia) Klimat Wenezuela leży w strefie klimatów równikowych z wyraźnie zaznaczającą się porą deszczową, która trwa tu od maja do października. Na Wyżynie Gujańskiej klimat równikowy wilgotny, przechodzący na północnym wschodzie w podrównikowy wilgotny. Na pozostałym obszarze przeważnie podrównikowy suchy, wysoko w górach występują strefowe górskie odmiany klimatu. Suma roczna opadów od 200-300 mm na północnym wschodzie, 800-1400 mm na Nizinie Orinoko do 2000 mm na Wyżynie Gujańskiej i 3000 mm na wschodnich stokach Cordillera de Mérida. Wahania temperatur pomiędzy najcieplejszym i najzimniejszym miesiącem roku są niewielkie. Ciepły Prąd Karaibski podnosi temperaturę na wybrzeżu do ok. 27°C. Podobna temperatura charakteryzuje obszary pozostałej części kraju, średnie miesięczne temperatury powietrza wynoszą 24-28?C. Jedynie w górach temperatura jest wyraźnie niższa. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju Caracas wynoszą: w styczniu 19°C i 22 mm, w lipcu 21°C i 97 mm. Stosunki wodne Największą i najważniejszą rzeką Wenezueli jest Orinoko, która tworzy rozległą deltę przy ujściu do Oceanu Atlantyckiego. Orinoko wraz z licznymi dopływami (Ventuari, Caura, Caroni, Meta, Arauca, Apure, Manapiare i inne) tworzy rozległy i gęsty system rzeczny. Na rzekach występuje wiele progów wodnych, katarakt i wodospadów, w tym najwyższy na ziemi, położony w dorzeczu rzeki Caroni Salto del Angel (1054 m). na południu kraju rzeka Casiquiare łączy system Orinoko, poprzez rzekę Negro, z systemem Amazonki. Znaczna część energii elektrycznej kraju pochodzi z elektrowni wodnych. Występują też liczne jeziora, m.in. Maracaibo. Fauna i flora Roślinność bardzo urozmaicona. Wiecznie zielone, wilgotne lasy równikowe pokrywają 34% terytorium, występują głównie w delcie Orinoko. Na Nizinie Orinoko lasy (częściowo zrzucające liście w porze suchej) i sawanny, na Wyżynie Gujańskiej i przedgórzach Andów lasy liściaste i iglaste, na pozostałym obszarze sawanny i roślinność trawiasta (llanos). W obszarach suchych formacje kserofilne i półpustynne, wysokie partie gór porasta formacja paramo, reprezentowana m.in. przez kilkumetrową szarotkę frajlejon, przypominającą mały słonecznik. Wzdłuż wybrzeża dominującą roślinnością są namorzyny (lasy mangrowe). Ze zwierząt żyją tu m.in. niedźwiedzie andyjskie, oceloty, oposy, pekari, kajmany, w wodach przybrzeżnych delfiny. Istnieją trzy parki narodowe, największy to Simón Bolivar o powierzchni 190 tys. hektarów. Podział administracyjny Stan Stolica Inne ważne miasta Ludność stanu (tys.) Odsetek ludności kraju Amazonas Puerto Ayacucho 101 0,44% Anzoátegui Barcelona Puerto La Cruz El Tigre 1115 4,79% Apure San Fernando de Apure Guasdualito 437 1,88% Aragua Maracay Turmero La Victoria 1428 6,13% Barinas Barinas Barinitas 558 2,40% Bolívar Ciudad Bolívar Ciudad Guayana Upata 1240 5,33% Carabobo Valencia Puerto Cabello Guacara 1992 8,56% Cojedes San Carlos (Wenezuela) Tinaquillo 248 1,07% Delta Amacuro Tucupita 128 0,55% Distrito Federal lub Distrito Capital Caracas 1975 9,85% Falcón Coro Punto Fijo Punta Cardón 729 3,13% Guárico San Juan de Los Morros Calabozo Valle de la Pascua 617 2,65% Lara Barquisimeto Carora Cabudare 1522 6,54% Mérida Mérida El Vigía Ejido 720 3,09% Miranda Los Teques Santa Teresa del Tuy 2485 10,68% Monagas Maturín Caripito Punta de Mata 583 2,50% Nueva Esparta La Asunción Porlamar 359 1,54% Portuguesa Guanare Acarigua Villa Bruzual 786 3,38% Sucre Cumaná Carúpano Güiria 808 3,47% Táchira San Cristóbal Rubio San Antonio 998 4,29% Trujillo Trujillo Valera Boconó 579 2,49% Vargas La Guaira Catia la Mar Macuto Naiguatá 301 włączona do Dist. Federal Yaracuy San Felipe Yaritagua Chivacoa 498 2,14% Zulia Maracaibo Cabimas Ciudad Ojeda 3052 13,11% Źródło: El Nacional, 13.07.1999 Tradycyjne potrawy Charaterystyczną dla Wenezueli potrawą jest hallacas. To tradycyjne danie głównie przygotowywane na Boże Narodzenie. Składa się ono z nadzienia różnych rodzajów duszonego mięsa zawiniętego w kukurydziane placki. Gotuje się je w wodzie, owinięte w liście bananowca. Hallacas podaje się zwykle z szynką i pieczywem. Hallacas Hallacas Ciekawostki * Salto del Angel na rzece Churun - najwyższy wodospad świata - 979 m, popularny cel wycieczek turystycznych (Park Narodowy Canaima). * Od 09.12.2007 Wenezuela wprowadziła własną strefę czasową. Zgodnie z decyzją władz zegary w Wenezueli zostały tego dnia cofnięte o pół godziny.

Historia