NAURU

NAURU

Nauru, Republika Nauru (ang. Nauru, Republic of Nauru; nauruański Naoero, Republik Naoero) ? wyspiarskie państwo położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Mikronezji, w odległości około 50 km na południe od równika. Jest obecnie najmniejszą republiką na świecie, zarówno pod względem wielkości (21 km kwadratowych), jak i liczby ludności (13 048 mieszkańców). Nieoficjalną stolicą kraju jest Yaren, w którym zamieszkuje 820 mieszkańców (2005).

Hymn Państwowy

Tytuł: Nauru Bwiema


Godło Państwowe

...

Godło państwa NAURU

Dane podstawowe

Yaren

Yaren to stolica kraju Nauru.

Stolica

angielski, nauruański

Oficjalny język urzędowy dla kraju Nauru to język angielski, nauruański.

Język urzędowy

republika

Ustrój polityczny dla kraju Nauru to republika.

Ustrój polityczny

prezydent Marcus Stephen

Głowa państwa dla kraju Nauru to prezydent Marcus Stephen.

Głowa państwa

prezydent Marcus Stephen

Szefem rządu dla kraju Nauru jest prezydent Marcus Stephen.

Szef rządu

192. na świecie 21

Powierzchnia dla kraju Nauru to 192. na świecie 21 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Nauru to miejsce.

Powierzchnia na świecie

226. 13 048

Liczba ludności dla kraju Nauru to 226. 13 048 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Nauru to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

621

Gęstość zaludnienia dla kraju Nauru to 621 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

dolar australijski (AUD)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Nauru to dolar australijski (AUD).

Jednostka monetarna

UTC +12

Ustalona strefa czasowa dla kraju Nauru to UTC +12.

Strefa czasowa

Nauru Bwiema

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Nauru to Nauru Bwiema.

Hymn państwowy

NR

Kod ISO 3166 dla kraju Nauru to NR.

Kod ISO 3166

.nr

Domena internetowa dla kraju Nauru to .nr.

Domena Internetowa

NAU

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Nauru to NAU.

Kod samochodowy

+674

Kod telefoniczny dla kraju Nauru to +674.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Nauru to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Nauru to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Nauru to .

PKB na osobę

Geografia Nauru położone jest na niewielkiej koralowej wysepce otoczonej rafą. Większą część wyspy zajmuje wewnętrzny płaskowyż, wznoszący się na wysokość 30-60 m n.p.m. i opadający stromo ku wybrzeżom. To właśnie na wąskim nadmorskim pasie ulokowała się większość ludności kraju. Płaskowyż wewnętrzny stanowi miejsce trwającej już ponad 90 lat eksploatacji złóż fosforytów. Doprowadziła ona jednak do znacznej degradacji środowiska - odkrywkowa kopalnia zajmuje obecnie blisko 90% powierzchni wyspy. Na wyspie nie ma źródeł wody pitnej, dlatego Nauru zbudowało kolektory wody deszczowej i stację odsalania wody morskiej. Na wyspie panuje gorący i wilgotny klimat równikowy. Historia Nauru było pierwotnie zasiedlone przez Mikronezyjczyków oraz Polinezyjczyków około 3000 lat temu. Było tam 12 plemion, które są obecnie reprezentowane przez 12-ramienną gwiazdę na fladze Nauru. Naurańczycy nazywali ich wyspę "Naoero"; nazwa "Nauru" powstała dopiero później, aby ułatwić wymowę osobom anglojęzycznym. Naurańczycy utrzymywali się głównie z kokosów, owoców Pandanus tectorius, oraz ryby chanos, którą zaaklimatyzowali do słodkowodnych warunków Buada Lagoon. Pierwszym europejczykiem, który postawił stopę na Nauru, był brytyjski żeglarz i wielorybnik John Fearn, który odbywał podróż z Nowej Zelandii do Chin w 1798 r. Nazwał ja Wyspą Przyjemną (ang. Pleasant Island), i pod taką nazwą funkcjonowało Nauru przez następne 90 lat. Od lat 30. XIX wieku Naurańczycy mieli styczność z europejskimi oraz amerykańskimi wielorybnikami i handlarzami, którzy uzupełniali tu swoje zapasy. Naurańczycy wymieniali pożywienie w zamian za wino palmowe oraz broń palną; ta ostatnie była wykorzystana w 10-letniej, krwawej wojnie międzyplemiennej, która miała miejsce w latach 1878 - 1888. W jej wyniku liczba ludności spadła z 1400 do 900. W 1888 roku wyspa została zaanektowana przez Niemcy i włączona w skład Protektoratu Wysp Marshalla. Wyspę nazywano ówcześnie Nawodo lub Onawero. Aneksja przez Niemcy zakończyła wojnę. Zmiany społeczne spowodowane przez wojnę doprowadziły do wprowadzenia monarchii; jednym z najbardziej znanych królów był król Aweida. W 1888 r. przybyli również chrześcijańscy misjonarze z Wysp Gilberta. W 1900 r. badacz Albert Ellis odkrył na Nauru (za sprawą czystego przypadku [1]) bogate złoża fosforytów. W 1906 r. australijska firma Pacific Phosphate Company podpisała umowę z Niemcami, na mocy której otrzymała prawo eksploatować ich złoża. Pierwszy transport miał miejsce w 1907 r. Po wybuchu I wojny światowej, 6 listopada 1914 r., wyspa została przejęta przez wojska australijskie. Po wojnie Wielka Brytania otrzymała od Ligi Narodów mandat powierniczy nad tym terytorium, którym zgodziła się podzielić z Australią i Nową Zelandią. W 1923 te trzy rządy podpisały Umowę ws. Wysp Nauru, na mocy której utworzono zespół znany jako British Phosphate Commission (Brytyjska Komisja ds. Fosforytów), który przejął prawo wydobywania fosforytów. W 1940 r. niemiecki krążownik pomocniczy Komet zatopił u wybrzeży Nauru 5 statków handlowych oraz ostrzelał wyspę, dokonując zniszczeń w jej infrastrukturze. W 1941 r., po tym jak Japończycy zajęli pobliskie Wyspy Gilberta, British Phosphate Commission (BPC) postanowiła ewakuować swoich pracowników z wyspy. Dla tego celu przeznaczono francuski statek z Nowych Hebryd. Od 26 sierpnia 1942 r. wyspa znajdowała się pod okupacją japońską. W 1943 r. przymusowo przesiedlono 1200 Naurańczyków na Wyspy Chuuk. 463 z nich zginęło. 13 września 1945 r., kiedy do wyspy podpłynęła australijska fregata HMAS Diamantina, japoński garnizon skapitulował. Po wojnie, BPC udało się wynegocjować repatriację Naurańczyków na Nauru. Zostali oni przetransportowani statkiem BPC Trienza w styczniu 1946 r. W 1947 r. Nauru otrzymało status terytorium powierniczego ONZ pod zarządem australijskim. W styczniu 1966 r. na Nauru powstał rząd. Przez następne 2 lata trwał zjazd konstytucyjny. 31 stycznia 1968 r. Nauru, prowadzone przez prezydenta-założyciela Hammera DeRoburt, ogłosiło niepodległość. W 1967 r. Naurańczycy zakupili aktywa BPC i w 1970 r. kontrola nad wydobyciem fosforytów przeszła w ręce lokalnej Nauru Phosphate Corporation. Wpływy z wydobycia fosforytów dały Naurańczykom jeden z najwyższych standardów życia na świecie. W 2004 r. rząd Australii zdecydował się przejąć finanse Nauru z powodu kryzysu gospodarczego. Ustrój polityczny Ustrój polityczny Nauru jest konglomeratem cech systemu prezydenckiego i parlamentarnego. Wybierany w wolnych wyborach 18-osobowy parlament sprawuję władzę ustawodawczą, władzę sądowniczą (niezawisłe sądy), zaś władzę wykonawczą rząd z prezydentem na czele. Prezydent jest wybierany i może też być odwoływany przez parlament. Prezydent jak i członkowie rządu mogą być członkami legislatywy. Prezydent pełni też funkcję ministra spraw zagranicznych. Nauru należy do brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Partie polityczne Na Nauru działają trzy partie polityczne: * Demokratyczna Partia Nauru * Partia Centrum (Nauru) (nieformalna) * Najpierw Nauru Większość deputowanych do parlamentu jest niezależnych, choć zrzeszają się w równie nieformalne grupy. Obecnie na wyspie rządy sprawuje partia Najpierw Nauru wraz ze stronnikami prezydenta Ludwiga Scotty'ego Podział administracyjny Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Nauru. Nauru dzieli się na 14 regionów (dystryktów): * Aiwo * Anabar * Anetan * Anibare * Baiti * Boe * Buada * Denigomodu * Ewa * Ijuw * Meneng * Nibok * Uaboe * Yaren Okręgi wyborcze Nauru dzieli się na 8 okręgów wyborczych, z których wybierani są członkowie do parlamentu Nauru: * Aiwo * Anabar * Anetan * Boe * Buada * Meneng * Ubenide * Yaren Gospodarka Podstawę gospodarki stanowi wydobycie fosforytów (głównie przez konsorcja zagraniczne: brytyjskie, australijskie i nowozelandzkie), które zniszczyło 80-90% powierzchni wyspy. Jednak w najbliższym czasie złoża mogą się wyczerpać. Po zmianie ustawodawstwa w latach 90. Nauru stało się ważnym rajem podatkowym w tej części świata. Import obejmuje większość towarów, z wodą pitną włącznie. Turystyka ze względu na degradację wyspy nie jest tutaj prawie w ogóle rozwinięta. Społeczeństwo Ludność wyspy w połowie stanowią Naurańczycy, którzy są rdzenną ludnością wyspy, oprócz nich mieszkają tu inni Mikronezyjczycy pochodzący z Kiribati i Tuvalu, Chińczycy (8%), Filipińczycy oraz ludność pochodzenia europejskiego (8%). Naurańczycy są narodem o mieszance cech polinezyjskich, mikronezyjskich i melanezyjskich. Językiem oficjalnym jest nauruański. Angielski jest rozumiany, mówi się nim, jednak na co dzień tylko w rządzie i sprawach międzynarodowych. Główna religia to chrześcijaństwo (dwie trzecie mieszkańców to protestanci, jedna trzecia ? rzymscy katolicy). Na wyspie żyją również wyznawcy bahaizmu.

Historia