LAOS

LAOS

Laos (Lao, Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna - Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao) - państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Indochińskim. Stolica Wientian (180 tys. mieszkańców), główna rzeka Mekong. Na północy Laos graniczy z Birmą i Chinami, na wschodzie z Wietnamem, na południu z Kambodżą, a na zachodzie z Tajlandią.

Hymn Państwowy

Tytuł: Pheng Xat Lao


Godło Państwowe

...

Godło państwa LAOS

Dane podstawowe

Wientian

Wientian to stolica kraju Laos.

Stolica

laotański

Oficjalny język urzędowy dla kraju Laos to język laotański.

Język urzędowy

republika ludowa

Ustrój polityczny dla kraju Laos to republika ludowa.

Ustrój polityczny

prezydent Choummaly Sayasone

Głowa państwa dla kraju Laos to prezydent Choummaly Sayasone.

Głowa państwa

premier Bouasone Bouphavanh

Szefem rządu dla kraju Laos jest premier Bouasone Bouphavanh.

Szef rządu

79.236 800

Powierzchnia dla kraju Laos to 79.236 800 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Laos to miejsce.

Powierzchnia na świecie

102.6 521 998

Liczba ludności dla kraju Laos to 102.6 521 998 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Laos to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

26

Gęstość zaludnienia dla kraju Laos to 26 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

kip (LAK)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Laos to kip (LAK).

Jednostka monetarna

UTC +7

Ustalona strefa czasowa dla kraju Laos to UTC +7.

Strefa czasowa

Pheng Xat Lao

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Laos to Pheng Xat Lao.

Hymn państwowy

LA

Kod ISO 3166 dla kraju Laos to LA.

Kod ISO 3166

.la

Domena internetowa dla kraju Laos to .la.

Domena Internetowa

LAO

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Laos to LAO.

Kod samochodowy

856

Kod telefoniczny dla kraju Laos to 856.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Laos to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Laos to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Laos to .

PKB na osobę

Geografia Laos znajduje się na Półwyspie Indochińskim w południowo-wschodniej Azji; jest jedynym krajem regionu pozbawionym dostępu do morza. Od północy graniczy z Chinami, od wschodu z Wietnamem, od południa z Kambodżą i Tajlandią, od zachodu z Birmą. Jest krajem prawie w całości porośniętym lasem. Na północy kraju rozciągają się liczne wyżyny i góry. Najwyższym szczytem jest Phou Bia (2817 m n.p.m.). Na północnym wschodzie tereny wyżynne przechodzą w Płaskowyż Urn (franc. Plaine Des Jarres), romboidalnego kształtu obszar żyznych ziem zarzucony wielkimi, kamiennymi urnami grzebalnymi datowanymi na tysiące lat wstecz. Na południu rozciąga się wąski pas lądu opadającego ku płaskowyżowi Bolovens. W czasach kolonialnych rozciągały się tu liczne plantacje kawy i francuskie ośrodki wypoczynkowe. Rzeka Mekong w znacznej części jest rzeką graniczną z Tajlandią. W Laosie panuje klimat monsunowy - od końca maja do końca października trwa pora gwałtownych deszczów tropikalnych, zaś od grudnia do kwietnia pora sucha z wysokimi temperaturami; krótkie wiosna i jesień wypełniają czas pomiędzy tymi dwiema porami. Historia W VII-I w. p.n.e. zasiedlony przez napływową ludność z południowych Chin. W 1353 Laotańczycy zrzucają władzę tajskiego królestwa Ayutthaya i zakładają własne państwo Lan Xang. Po śmierci króla Setthathiratha II, Lan Xang zostaje w 1707 podzielony na 3 królestwa: Viang Chan, Champasak i Luang Phrabang. Viang Chan zostaje podbite przez Tajlandię w 1828, zaś Champasak i Luang Phrabang znajdują się od 1893 pod protektoratem francuskim. W czasie II wojny światowej okupowany przez Japończyków. W 1945 roku powstał antykolonialny ruch wyzwoleńczy Lao Issara. Lao Issara w październiku 1945 roku ogłosił niepodległość kraju i powołał rząd. W 1946 Francja ponownie okupowała Laos zwalczając oddziały Lao Issara. W 1946 po wygaśnięciu linii królewskiej w Champasak, król Luang Phrabang Sisavang Vong łączy oba kraje w królestwo Laosu. W 1949 roku Francja formalnie ogłosiła niepodległość Laosu. W 1950 roku powstaje powiązany z organizacją Viet Minh antyfrancuski i antykolonialny ruch Pathet Lao w którym współpracują komuniści księcia Souphanouvonga, centryści księcia Souvanaphoumy i byli urzędnicy królewscy oraz przedstawiciele niektórych plemion. W 1953 roku 1/3 terytorium kraju znajduje się pod kontrolą Pathet Lao. W 1954 roku po bitwie pod Dien Bien Phu Francja uznała niepodległość i niezależność Laosu. Od 1954 Laos był niepodległym królestwem, ale wojna trwała nadal - losy Laosu układały się zależnie od wypadków w ościennym Wietnamie. W marcu 1955 roku z komuniści laotańscy kierowani przez księcia Souphanouvonga utworzyli laotańską partię komunistyczną, początkowo pod nazwą Laotańska Partia Ludowa a Pathet Lao stał się ruchem komunistycznym. Od 1964 roku północno-wschodnie terytoria Laosu opanowane przez Pathet Lao były bombardowane przez lotnictwo USA, głównie z uwagi na szlaki zaopatrzeniowe Vietcongu przebiegające w tym rejonie. W kraju ścierały się wpływy prawicy, centrystów księcia Souvanaphoumy i komunistów kierowanych przez księcia Souphanouvonga. Premier Souvanaphouma trzykrotnie tworzył rządy koalicyjne, wojna domowa i naloty USA trwała z przerwami do 1973 roku. Po zwycięstwie Pathet Lao w wyborach do parlamentu 1960 roku prawicowy zamach stanu. Po stronie komunistów występowała Demokratyczna Republika Wietnamu po stronie prawicy USA. W 1971 roku Pathet Lao kontrolowało 2/3 terytorium kraju. W 1973 roku zawarto pokój, utworzono III rząd koalicyjny premiera Souvanaphoumy. Upadek Wietnamu Południowego spowodował opanowanie stolicy Wientian przez partyzantów komunistycznych w kwietniu - maju 1975. Komuniści wygnali ok. 30 tys. urzędników poprzedniego systemu do tzw. "obozów reedukacji" na następnych 5 lat, wielu z nich zabili lub torturowali - szczególną uwagę poświęcono 3 tys. byłym oficerom wojska i policji laotańskiej, dla których utworzono obóz o zaostrzonym rygorze na wyspie Nam Ngum. Król Savang Vatthana został zmuszony do abdykacji w dniu 29 listopada 1975. Laos ogłoszono republiką a władzę przejął przywódca komunistów książę Souphanouvong, Souvanaphouma początkowo został doradcą rządu. Król wraz z następcą tronu i rodziną, najpierw internowany w swym pałacu w Wientianie, także został 11 marca 1977 wysłany do "obozu reedukacji" na północy kraju. Od tej chwili wszelki ślad po nich zaginął, aż do 17 grudnia 1989 kiedy to rząd ogłasza, że rodzina królewska zmarła w obozie. Od 1975 roku ścisły sojusz kraju z Wietnamem, w 1977 podpisano porozumienie o przyjaźni i współpracy gospodarczej, wojskowej, kulturalnej. W tym samym roku komunistyczny rząd w Wientianie podejmuje decyzję o bombardowaniu baz partyzantów (złożonych głównie z dążących do utworzenia własnego państwa członków plemienia Meo (Hmong) wspieranych w czasie wojny indochińskiej przez CIA) - podczas których, według niepotwierdzonych źródeł, miało dojść do użycia broni chemicznej i bakteriologicznej. Jednocześnie począwszy od 1975 nasila się eksodus ludności cywilnej Laosu, uciekającej przez granicę głównie do Tajlandii - ocenia się iż podczas ucieczek komunistyczne wojsko i policja zabiły na granicy do 45 tys. ludzi, spośród ogólnej liczby 300 tys. uchodźców (10% ogólnej liczby ludności Laosu, w tym 30% Meo) w których skład wchodziła także liczna grupa najbardziej wykształconej część społeczeństwa (ok. 90% inżynierów, techników, intelektualistów i wyższych urzędników państwowych).[1] Całkowitą ilość zabitych (cywilów i wojskowych) w konfliktach toczonych w latach 1962-1973 szacuje się na 200-300 tys. ludzi. Godło Laosu w latach 1975-1991 Godło Laosu w latach 1975-1991 Sytuację kraju pogarszał bardzo niski poziom rozwoju, wstrzymanie pomocy USA oraz powstania mniejszości narodowej z plemiona Meo. Od 1986 roku po rezygnacji prezydenta Souphauvonga rządy w państwie przejął były dowódca oddziałów wojskowych Pathet Lao premier Kaisone Phomvihane. Rozpoczęto przywracanie mechanizmów rynkowych w gospodarce, znormalizowano stosunki z ChRL i Tajlandią. W ideologii państwowej wprowadzono odwołania do Buddyzmu. Rozluźniono stosunki z Wietnamem - w 1988 wycofano z Laosu ostatnich 50 tys. żołnierzy wietnamskich. W 1991 w więzieniach i "obozach reedukacyjnych" znajdowało się nadal 55 tys. obywateli Laosu (w tym 45 tys. z plemienia Meo). W 1992 roku po śmierci prezydenta Phomvihane rządy przejął prezydent Khamtai Siphandon, liberalizując gospodarkę i otwierając zamkniętą do tej pory granicę z Tajlandią - do kraju powróciło jednak tylko kilka tysięcy uchodźców. Ustrój polityczny Jedyną legalną partią polityczną jest Laotańska Partia Ludowo-Rewolucyjna. Głową państwa jest prezydent wybierany przez parlament na pięcioletnią kadencję. Szefem rządu jest natomiast premier wybierany przez prezydenta za aprobatą parlamentu. Laos jest republiką z jednoizbowym parlamentem - Sapha Heng Xat (Zgromadzenie Narodowe) liczące 109 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Zgodnie z konstytucją z 1991 roku Zgromadzenie Narodowe liczyło 85 deputowanych. W roku 1997 na wniosek prezydenta liczba miejsc wzrosła do 99, a w lutym 2002 roku do 109. Władza wykonawcza należy do rządu powoływanego przez prezydenta. Podział administracyjny Laos dzieli się na 16 prowincji (????, khoueng), 1 miasto wydzielone (?????????, kampheng nakhon) i 1 strefę specjalną (????????, khetphiset): * Attapeu * Bokeo * Borikhamxay * Champassack * Houaphan * Khammouane * Louang Namtha * Louangphabang * Oudomxay * Phongsaly * Saravane * Savannakhet * Wientian (miasto wydzielone) * Prowincja Wientian * Sayaboury * Saysomboun (strefa specjalna) * Xekong * Xieng Khouang

Historia