GABON

GABON

Gabon, Republika Gabońska (franc. République Gabonaise) - państwo położone w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gwineą Równikową, Kamerunem (na północy) i Kongiem (na wschodzie). Jest członkiem MFW, NAM, ONZ, UNESCO i WHO.

Hymn Państwowy

Tytuł: La Concorde


Godło Państwowe

...

Godło państwa GABON

Dane podstawowe

Libreville

Libreville to stolica kraju Gabon.

Stolica

francuski

Oficjalny język urzędowy dla kraju Gabon to język francuski.

Język urzędowy

republika

Ustrój polityczny dla kraju Gabon to republika.

Ustrój polityczny

prezydent Omar Bongo

Głowa państwa dla kraju Gabon to prezydent Omar Bongo.

Głowa państwa

premier Jean-Eyeghe Ndong

Szefem rządu dla kraju Gabon jest premier Jean-Eyeghe Ndong.

Szef rządu

74.267 667

Powierzchnia dla kraju Gabon to 74.267 667 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Gabon to miejsce.

Powierzchnia na świecie

151.1 424 906

Liczba ludności dla kraju Gabon to 151.1 424 906 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Gabon to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

5,2

Gęstość zaludnienia dla kraju Gabon to 5,2 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

frank CFA (XAF)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Gabon to frank CFA (XAF).

Jednostka monetarna

UTC +1

Ustalona strefa czasowa dla kraju Gabon to UTC +1.

Strefa czasowa

La Concorde

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Gabon to La Concorde.

Hymn państwowy

GA

Kod ISO 3166 dla kraju Gabon to GA.

Kod ISO 3166

.ga

Domena internetowa dla kraju Gabon to .ga.

Domena Internetowa

GAB

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Gabon to GAB.

Kod samochodowy

241

Kod telefoniczny dla kraju Gabon to 241.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Gabon to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Gabon to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Gabon to .

PKB na osobę

Geografia

Gabon leży w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Na północy graniczy z Gwineą Równikową i Kamerunem, na wschodzie i na południu z Republiką Konga. Przez terytorium państwa przechodzi równik. Największą rzeką przepływającą przez Gabon jest Ogooué. Gabon także zachowuje naturalne środowisko z czym może być największą przestrzenią naturalnych parków w świecie. Najwyższym szczytem Gabonu jest Mont Iboundji (1575 m. n.p.m.). Administracyjnie, Gabon jest rozdzielany do 9 prowincji, które dzielą się na 37 departamentów.


Historia

Pierwsze odkryte ślady ludzkiej obecności na tym terenie pochodzą z przełomu paleolitu i neolitu. W późniejszym czasie ziemie te zostały zasiedlone przez liczne plemiona z grupy Bantu. Pierwszymi Europejczykami, którzy dotarli do Gabonu byli w 1471 trudniący się handlem niewolnikami Portugalczycy. W XVIII wieku na terenie Gabonu zaczęli osiedlać się Francuzi, którzy w 1839 roku założyli w części dzisiejszego państwa swoją kolonię. Do 1890, w wyniku wypraw Pierra de Brazzy opanowali cały kraj. W 1889 Gabon został włączony do Konga Francuskiego, a w 1910 stał się częścią Francuskiej Afryki Równikowej. W 1946 otrzymał status francuskiego terytorium zamorskiego, a w 1958 roku na podstawie referendum stał się republiką posiadającą ograniczoną autonomię przewidzianą dla krajów Wspólnoty Francuskiej. Niepodległość uzyskał 17 sierpnia 1960 roku. W latach 60. XX wieku Gabon brał udział w tworzeniu grupy państw Brazzaville. Od 1963 Gabon był państwem z systemem jednopartyjnym. Legalizacja opozycji nastąpiła po protestach w 1989 w Libreville i umożliwiła przeprowadzenie wolnych wyborów w 1990.


Polityka

Gabon jest republiką. Głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzę sprawuje 2-izbowy parlament: Zgromadzenie Narodowe (120 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję) i Senat (91 senatorów powoływanych przez rady gminne i regionalne również na 5-letnią kadencję).

Uroczystości państwowe

Święta państwowe Data Polska nazwa Oryginalna nazwa 19 lutego Dzień Konstytucji 12 marca rocznica założenia Gabońskiej Partii Demokratycznej 17 sierpnia Dzień Niepodległości Jour d'Indepence

Przestrzeganie praw i swobód

Wolność i demokracja
W raporcie Freedom in the World 2006, ogłoszonym przez pozarządową amerykańską organizację Freedom House, Gabon znalazł się w kategorii państw "Częściowo wolnych" ze wskaźnikiem 4.5 w 7-stopniowej skali (raport, s. 21: [1])
Wolność prasy i mediów
1) w raporcie Freedom of the Press 2005 (Freedom House), Gabon znalazł się w kategorii państw "Częściowo wolnych" na 139 miejscu na 194 ze wskaźnikiem 66 w 100-stopniowej skali ([2]; mapa wolności prasy: [3]) 2) w raporcie Press Freedom Index 2004 organizacji Reporterzy bez Granic (ang. Reporters Without Borders, RWB, fr. Reporters sans fronti?res, RSF), Gabon był na 115 miejscu na 167. Źródło: [4], zob. też: [5]

Podział administracyjny

Gabon jest podzielony w 9 prowincji i na 37 departamentów. Prowincje Nr. Nazwa Powierzchnia km2 liczba mieszkańców (2005) Stolica 1 Estuaire 20 740 638 219 Libreville 2 Haut-Ogooué 36 547 143 715 Masuku (Franceville) 3 Moyen-Ogooué 18 535 58 307 Lambaréné 4 Ngounié 37 750 107 173 Mouila 5 Nyanga 21 285 54 330 Tchibanga 6 Ogooué-Ivindo 46 075 67 326 Makokou 7 Ogooué-Lolo 25 380 60 510 Koulamoutou 8 Ogooué-Maritime 22 890 134 913 Port Gentil 9 Woleu-Ntem 38 465 134 028 Oyem ogólnie 267 667 1 398 521 Libreville


Miasta

W Gabonie poziom urbanizacji jest na bardzo dużym poziomie. Poniższa tabelka przedstawia spis miast w Gabonie od największych: Nr Miasto Liczba mieszkańców Prowincja 1993 2005 1. Libreville 419.596 578.156 Estuaire 2. Port-Gentil 79.225 109.163 Ogooué-Maritime 3. Franceville (Masuku) 31.183 42.967 Haut-Ogooué 4. Oyem 22.404 30.870 Woleu-Ntem 5. Moanda 21.882 30.151 Haut-Ogooué 6. Mouila 16.307 22.469 Ngounié 7. Lambaréné 15.033 20.714 Moyen-Ogooué 8. Tchibanga 14.054 19.365 Nyanga 9. Koulamoutou 11.773 16.222 Ogooué-Lolo 10. Makokou 9.849 13.571 Ogooué-Ivindo 11. Bitam 7.473 10.297 Woleu-Ntem 12. Tsogni 7.226 9.957 Nyanga 13. Gamba 7.205 9.928 Ogooué-Maritime 14. Mounana 6.372 8.780 Haut-Ogooué 15. Ntoum 6.219 8.569 Estuaire 16. Nkan 6.188 8.526 Estuaire 17. Lastoursville 6.053 8.340 Ogooué-Lolo 18. Okandja 5.193 7.155 Haut-Ogooué 19. Ndendé 4.500 6.200 Ngounié 20. Booué 4.200 5.787 Ogooué-Ivindo 21. Fougamou 4.100 5.649 Ngounié 22. Ndjolé 3.700 5.098 Moyen-Ogooué 23. Mbigou 3.000 4.134 Ngounié 24. Mayumba 2.900 3.996 Nyanga 25. Mitzic 2.820 3.886 Woleu-Ntem 26. Mékambo 2.800 3.858 Ogooué-Ivindo 27. Lékoni 2.600 3.583 Haut-Ogooué 28. Mimongo 2.400 3.307 Ngounié 29. Minvoul 2.100 2.894 Woleu-Ntem 30. Médouneu 1.400 1.929 Woleu-Ntem 31. Omboué 1.210 1.667 Ogooué-Maritime 32. Cocobeach 1.200 1.653 Estuaire 33. Kango 1.100 1.516 Estuaire

Gospodarka

Gabon jest krajem rolniczo-przemysłowym. Bardzo dobrze rozwinięty jest tam przemysł wydobywczy (gł. wydobycie i przetwórstwo ropy naftowej). Gabon posiada także znaczne złoża rud uranu i wystarczające na ponad 100 lat zasoby rud manganu. Nie eksploatowane dotychczas złoża rudy żelaza w Bélinga (płn.-wsch. część kraju) należą do największych na świecie. Inne występujące w obfitości bogactwa naturalne - w tym najlepsze na świecie tropikalne gatunki twardego drewna są na razie wykorzystywane w niewielkim stopniu. Walutą tego kraju jest frank CFA, dzielący się na 100 centymów. Gabon jest bardziej rozwinięty niż sąsiednie państwa. Był pełnym członkiem OPEC od 1975 do 1995. Dochód narodowy w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosi 5010 USD i należy do najwyższych na kontynencie.
Najważniejszymi partnerami w hanlu zagranicznym Gabonu to:
- import: Francja (46.1%), Stany Zjednoczone (6,8%), Wielka Brytania (6%) (2004)
- eksport: Stany Zjednoczone (51.9%), Chiny (9.1%), Francja (7.7%) (2004)


Demografia

Gabon należy do krajów o najwyższym przyroście naturalnym, który w 2004 r. wyniósł tutaj 2,5% (25?). Statystyki demograficzne (2006) Zmiana liczby ludności Gabonu w latach 1961-2003 (w tysiącach) Liczba ludności 1 424 906 Ludność według wieku 0 - 14 lat 42,1% 15 - 64 lat 53,9% ponad 64 lata 4,0% Wiek (mediana) W całej populacji 18,6 roku Mężczyzn 18,4 lat Kobiet 18,8 lat Przyrost naturalny 21,3? Współczynnik urodzeń 36,16 urodzin/1000 mieszkańców Współczynnik zgonów 12,25 zgonów/1000 mieszkańców Współczynnik migracji -2,65 migrantów/1000 mieszkańców Ludność według płci przy narodzeniu 1,03 mężczyzn/kobiet poniżej 15 lat 1,01 mężczyzn/kobiet 15 - 64 lat 0,99 mężczyzn/kobiet powyżej 64 lat 0,71 mężczyzn/kobiet Umieralność noworodków W całej populacji 54,51 zgonów/1000 urodzeń żywych płci męskiej 63,65 zgonów/1000 urodzeń żywych płci żeńskiej 45,1 zgonów/1000 urodzeń żywych Średnia długość życia W całej populacji 54,49 lat Mężczyzn 53,21 lat Kobiet 55,82 lat Rozrodczość 4,74 dzieci/kobietę Piramida wieku

Grupy etniczne

Największą grupę etniczną w Gabonie stanowią Fang, zamieszkujący głównie na północy kraju, którzy jednak dotychczas nie brali udziału w rządzeniu państwem. Członkowie plemienia Omyéné zamieszkującego okolice Port Gentil uważają się za arystokrację społeczeństwa gabońskiego ze względu na długą tradycję kontaktów z władzami kolonialnymi.

Pełna lista grup gabońskich etniczntych:
- Fang
- Pounou
- Bakota
- Mhongwé
- Batéké
- éshira
- Obamba
- M'bédé
- M'pongwé
- Mi?né
- Mitsogo
- Massango
- Loumbou
- Pigmei (Babongo, Baka, e Bakoya)
- Apidji
- Bavarama
- Oroungou
- Badjambi
- Bassimbika
- Vili
- Adouma
- Sékiani
- N'komi

Wyznawane wiary
- chrześcijanie - 55%-75%
- animiści, muzułmanie i inni - pon. 1%

Kultura

W gabońskiej kulturze dominuje wiele masek różnych grup etnicznych.

Muzyka

Gabon jest krajem w którym muzyka jest obecna i kompoowana w niewielkim stopniu w porównaniu z regionalnymi gigantami jak Demokratyczna Republika Konga i Kamerun. Gabońskie instrumenty to obala, ngombi i balafon.


Sport

Gabon jest członkiem CAF od 1986 roku. Reprezentacja Gabonu nie miała większych suksesów w piłce nożnej. Jest jednym ze współorganizatorów Pucharu Narodów Afryki w 2012 roku.

Wybitni Gabończycy

- Jean-Hilaire Aubame - polityk, były prezydent
- Omar Bongo - obecny prezydent
- Jean-Baptiste Abessolo - pisarz
- Daniel Cousin - piłkarz RC Lens
- Georges Aleka Damas - twórca hymnu Gabonu

Historia