WATYKAN

WATYKAN

Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Citt? del Vaticano, Stato della Citt? del Vaticano) - państwo-miasto europejskie, enklawa w Rzymie, Włochy. Najmniejsze państwo świata.

Hymn Państwowy

Tytuł: Inno e Marcia Pontificale


Godło Państwowe

...

Godło państwa WATYKAN

Dane podstawowe

Watykan

Watykan to stolica kraju Watykan.

Stolica

łacina, włoski

Oficjalny język urzędowy dla kraju Watykan to język łacina, włoski.

Język urzędowy

teokratyczna monarchia elekcyjna

Ustrój polityczny dla kraju Watykan to teokratyczna monarchia elekcyjna.

Ustrój polityczny

papież Benedykt XVI

Głowa państwa dla kraju Watykan to papież Benedykt XVI.

Głowa państwa

Sekretarz stanu kard. Tarcisio Bertone

Szefem rządu dla kraju Watykan jest Sekretarz stanu kard. Tarcisio Bertone.

Szef rządu

194.0,44

Powierzchnia dla kraju Watykan to 194.0,44 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Watykan to miejsce.

Powierzchnia na świecie

233.932

Liczba ludności dla kraju Watykan to 233.932 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Watykan to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

2118

Gęstość zaludnienia dla kraju Watykan to 2118 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

euro (EUR, €)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Watykan to euro (EUR, €).

Jednostka monetarna

UTC +1 - zima
UTC+2 - lato

Ustalona strefa czasowa dla kraju Watykan to UTC +1 - zima
UTC+2 - lato.

Strefa czasowa

Inno e Marcia Pontificale

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Watykan to Inno e Marcia Pontificale.

Hymn państwowy

VA

Kod ISO 3166 dla kraju Watykan to VA.

Kod ISO 3166

.va

Domena internetowa dla kraju Watykan to .va.

Domena Internetowa

SCV

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Watykan to SCV.

Kod samochodowy

+39

Kod telefoniczny dla kraju Watykan to +39.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Watykan to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Watykan to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Watykan to .

PKB na osobę

Watykan to siedziba najwyższych władz Kościoła rzymskokatolickiego, gdzie rezyduje papież. Nazywany jest również Stolicą Apostolską (łac. Sedes Apostolica, Sancta Sedes), choć z formalno-prawnego punktu widzenia obie te nazwy odnoszą się do różnych rzeczy. Obywatele Watykanu to głównie dygnitarze kościelni, księża, zakonnice i gwardia szwajcarska. Oprócz tego do pracy przychodzi około 3000 osób mieszkających poza murami Watykanu (pracownicy poczty, radia, gazety, dworca kolejowego i służby medycznej). Obywatelstwo watykańskie jest wyłącznie czasowe. Na czas pobytu w Rzymie kardynałowie otrzymują obywatelstwo watykańskie. Gospodarka opiera się na dochodach z pielgrzymek i wizyt w muzeach (rocznie od 4 do 7 mln turystów), rękodzieła i emisji znaczków pocztowych. Watykan ma prawo bicia własnych monet, które są często rarytasami numizmatycznymi. Na terenie Watykanu znajduje się maleńka stacja kolejowa.

 

Historia

Historia Watykanu sięga IV wieku, kiedy cesarz rzymski przekazał biskupom Rzymu jeden z pałaców. W tym samym czasie zaczęli oni forsować prymat biskupa Rzymu nad pozostałymi biskupami chrześcijaństwa. Państwo Kościelne, władane przez papieży, powstało później. Jego powstanie związane były z odkryciem tzw. donacji Konstantyna, który jakoby miał darować papieżom Rzym wraz z okolicami. Państwo to utrzymało się do 1870, kiedy to armia króla Włoch Wiktora Emanuela II włączyła je do powstającego Królestwa Włoch. Papież nie zgodził się z tą decyzją i ogłosił się więźniem Watykanu. Dopiero w 1929 rząd włoski i Stolica Apostolska podpisali tzw. traktaty laterańskie, kończące spór.

Początkowo siedzibą papieży nie był sam Watykan lecz Lateran. Watykan był miejscem pielgrzymek do Grobu św. Piotra. Wokół już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa zbudowano klasztory, przytułki i schroniska. Powstały też liczne kramy kupieckie obsługujące podróżujących. Pierwsze umocnienia obejmujące bazylikę św. Piotra i Mauzoleum Hadriana zostały zbudowane podczas pontyfikatu papieża Leona IV pod koniec IX wieku. Watykan stał się miejscem, gdzie papież mógł się schronić przed najeźdźcami. Przeniesienia siedziby papieskiej do Watykanu dokonał Grzegorz XI 17 stycznia 1377 po powrocie z Awinionu.

 

Konkordaty

Watykan podpisał z szeregiem państw umowy, między Kościołem a państwem, o statusie umowy międzynarodowej (konkordatów). Poniżej znajduje się niepełna lista państw, które podpisały konkordaty (w nawiasie podano datę ich ratyfikacji).

  - Francja (1801, za rządów Napoleona)

  - Bawaria (1817)

  - Prusy (1821)

  - Hiszpania (1851, 1953 - za rządów generała Franco)

  - Austria (1855)

  - Polska (1925, 28 lipca 1993)

  - Rumunia (1927)

  - Czechosłowacja (1928)

  - Włochy (1929 - za rządów Musoliniego, 1984)

  - Niemcy (1933, za rządów Hitlera)

  - Litwa (1934)

 

Warunki naturalne

Całe terytorium państwa watykańskiego od trzech stron otoczone jest murami. W kraju znajduje się zespół pałacowo-kościelny z Bazyliką świętego Piotra, placem św. Piotra, pałacem oraz wiele gmachów galerii, muzeów i budynków administracyjnych. Watykan posiada też Papieską Akademię Nauk i Obserwatorium Watykańskie założone w 1572 roku, oraz Ogrody Watykańskie. Niektóre części Rzymu należą do Watykanu np: 5 uniwersytetów, wiele kościołów, Bazylika Laterańska, Biblioteka Laterańska, Radio Watykańskie i Telewizja Watykańska. Poza Rzymem znajduje się też letnia rezydencja papieża w Castel Gandolfo. Watykan posiada też swoją gazetę L'Osservatore Romano.

 

Atrakcje turystyczne

- renesansowo-barokowy kompleks bazyliki św. Piotra

  - Muzea Watykańskie

          o Muzeum Broni w dawnym więzieniu

          o Pinakoteka

          o Museo Chiaramonti

          o Museo Sacro

          o Museo Pio Clementino

          o Museo Missionario-Etnologico

          o Appartamento Borgia

  - Kaplica Sykstyńska ze słynnymi freskami Michała Anioła

  - Brama św. Piotra

  - Brama dzwonnicy

  - Fonntanna orła

  - Kaplica Sykstyńska

  - Pałac Sykstusa V

  - Pałac Grzegorza XIII

  - Wieża mikołaja V

  - Dziedziniec Gwardii Szwajcarskiej

  - Pałac Belwederski

  - Poczta Główna

  - Mury Leoniańskie

 

Bazylika św. Piotra na Watykanie (wł. San Pietro in Vaticano) - zbudowana w latach 1506-1626 rzymskokatolicka bazylika na placu św. Piotra na Watykanie. To największy kościół na świecie (powierzchnia: 23,000 m²) i jedno z najważniejszych świętych miejsc chrześcijaństwa. Wedle tradycji stoi na miejscu ukrzyżowania i pochówku św. Piotra, uznawanego za pierwszego papieża - jego grób leży pod głównym ołtarzem. W bazylice i w jej podziemiach znajdują się także groby innych papieży w tym papieża Polaka - Jana Pawła II.

Oprócz bazyliki św. Piotra w Rzymie znajdują się jeszcze trzy inne kościoły mające tytuł bazyliki patriarchalnej. Są to:

  - Bazylika św. Jana na Lateranie

  - Bazylika św. Pawła za Murami

  - Bazylika Santa Maria Maggiore (Matki Bożej Większej)

 

Nauka

Najważniejszą instytucją naukową w Watykanie jest Papieska Akademia Nauk (założona w 1603 roku zreorganizowana w 1936). Ma 80 członków powoływanych przez papieża spośród wybitnych uczonych z całego świata (głównie przedstawicieli nauk matematyczno- przyrodniczych). Watykan nie prowadzi własnych badań naukowych, jest organem opiniodawczym papieża w sprawach nauki. Z nieteologicznej instytucji naukowych Watykanu najbardziej znane są: biblioteka (Bibliotheca Apostolica Vaticana), Pinacoteca Vaticana (założona w 1932, Muzea Watykańskie) i Watykańskie Muzeum Historyczne (założone w 1973 roku.). Pod egidą Watykanu działa 5 uniwersytetów: Papieski Uniwersytet Gregoriański (Gregorianum, założony w 1553), Papieski Uniwersytet Laterański (założony w 1824), Papieski Uniwersytet Świętego Tomasza z Akwinu (Angelicum, założone w 1909), Papieski Uniwesytet Urbana (założony w 1627), Papieski Uniwersytet Salezjański (założony w 1940), 7 kolegiów teologicznych, 5 instytutów studyjno-badawczych, m.in. największy ośrodek studiów biblijnych Papieski Instytut Biblijny (Biblicum, założony w 1909).

 

Tablice rejestracyjne

Na tablicach rejestracynych Watykanu znajdują się trzy czarne litery "SCV" oznaczające Watykan, oraz pięć cyfr - dla samochodów administracji, oraz dwie litery "CV" oraz pięć cyfr dla samochodów mieszkańców. Jednoślady posiadaja odpowiednio litery "SCV" i cztery cyfry - administracja, oraz litery "CV" i cztery cyfry - mieszkańcy. Istnieją ponadto tablice specjalne dla papieża i kardynałów - na białym tle czerwone litery "SCV" i cyfry od 1 do 100

Historia