SŁOWENIA

SŁOWENIA

Słowenia, Republika Słowenii (słoweń. Slovenija, Republika Slovenija) - państwo położone w Europie Środkowej, posiadające na niewielkim odcinku dostęp do Adriatyku.

Hymn Państwowy

Tytuł: Zdravljica (Toast)


Godło Państwowe

...

Godło państwa SŁOWENIA

Dane podstawowe

Lublana

Lublana to stolica kraju SŁowenia.

Stolica

słoweński - lokalnie również węgierski lub włoski

Oficjalny język urzędowy dla kraju SŁowenia to język słoweński - lokalnie również węgierski lub włoski.

Język urzędowy

republika

Ustrój polityczny dla kraju SŁowenia to republika.

Ustrój polityczny

prezydent Janez Drnovšek

Głowa państwa dla kraju SŁowenia to prezydent Janez Drnovšek.

Głowa państwa

premier Janez Janša

Szefem rządu dla kraju SŁowenia jest premier Janez Janša.

Szef rządu

150.20 273

Powierzchnia dla kraju SŁowenia to 150.20 273 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju SŁowenia to miejsce.

Powierzchnia na świecie

144.2 009 245

Liczba ludności dla kraju SŁowenia to 144.2 009 245 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju SŁowenia to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

99,1

Gęstość zaludnienia dla kraju SŁowenia to 99,1 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

euro (EUR) (?)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju SŁowenia to euro (EUR) (?).

Jednostka monetarna

UTC +1 - zima UTC+2 - lato

Ustalona strefa czasowa dla kraju SŁowenia to UTC +1 - zima UTC+2 - lato.

Strefa czasowa

Zdravljica (Toast)

Tytuł hymnu państwowego dla kraju SŁowenia to Zdravljica (Toast).

Hymn państwowy

SI

Kod ISO 3166 dla kraju SŁowenia to SI.

Kod ISO 3166

.si

Domena internetowa dla kraju SŁowenia to .si.

Domena Internetowa

SLO

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju SŁowenia to SLO.

Kod samochodowy

386

Kod telefoniczny dla kraju SŁowenia to 386.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju SŁowenia to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju SŁowenia to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju SŁowenia to .

PKB na osobę

Ustrój polityczny

Konstytucja Słowenii z 1991 roku ustanowiła parlamentarny system rządów. W skład dwuizbowego parlamentu wchodzi: Zgromadzenie Państwowe - Državni Zbor, 90 deputowanych wybieranych na czteroletnią kadencję (88 w głosowaniu bezpośrednim, 2 delegowanych - jeden przez mniejszość węgierską, drugi przez włoską) oraz Rada Państwowa - Državni Svet (40 członków), która jest organem doradczym. Członkowie Rady wybierani są na pięć lat, reprezentują regiony oraz grupy interesów.

Prezydent, który jest jednocześnie naczelnym wodzem sił zbrojnych, wybierany jest na okres 5 lat w wyborach powszechnych. Władzę wykonawczą (oprócz prezydenta) sprawuje premier i 19 ministrów. Natomiast władza sądownicza należy do dożywotnio mianowanych sędziów.

Czynne prawo wyborcze mają osoby, które ukończyły 18 lat. Jedynym odstępstwem jest sytuacja, gdy obywatel pracuje - wtedy granica ta jest obniżana do 16 lat.

Geografia

* Największe miasta w Słowenii: o Lublana (265 000) o Maribor (108 000) o Celje (42 000) o Kranj (37 300) o Koper (25 300)

* Całkowita granica lądowa: 1 334 km
* Długość wybrzeża: 46,6 km
* Długość granic z sąsiadującymi państwami: o Austria 330 km o Chorwacja 670 km o Węgry 102 km o Włochy 232 km.

Słowenia to w większości kraj wyżynny i górski: 90% powierzchni kraju leży ponad 300 m n.p.m. Najwyższy szczyt, to położony w Alpach Julijskich Triglav (2864 m); znajduje się on na terenie parku narodowego o tej samej nazwie. Prawie połowę kraju zajmują lasy, sprawiając że Słowenia to jedno z najbardziej zielonych państw na świecie. Ziemie uprawne stanowią 43% ogółu powierzchni.

Główne rzeki to Sawa i Drawa wpadające do Dunaju, Socza na zachodzie, Mura na północnym wschodzie, Krka na południowym wschodzie oraz Kupa, stanowiąca na pewnym odcinku granicę z Chorwacją. Największe jeziora, to: okresowe Jezioro Cerknickie oraz górskie Bohinj i Bled.

Na terenie Słowenii, zwłaszcza w położonej w jej południowo-zachodniej części Krasie, licznie występują zjawiska krasowe: podziemne rzeki, jaskinie (około 7000), z których najsłynniejsza jest znajdująca się w miejscowości Postojna Postojnska jama. Mniej znana, lecz jeszcze godniejsza polecenia jest Jaskinia Škocjańska. Inna jaskinia, Vilenica, co roku gości uczestników środkowoeuropejskiego festiwalu literackiego.

Słowenia leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego z czterema porami roku, niemniej jednak ukształtowanie terenu sprawia, że można w Słowenii wyróżnić trzy odrębne strefy klimatyczne. Na północnym zachodzie dominuje klimat alpejski z silnymi wpływami znad Atlantyku i obfitymi opadami. Wybrzeże i duża część Primorskiej, aż do doliny Soczy posiada klimat śródziemnomorski z ciepłą słoneczną pogodą przez większą część roku i z łagodnymi zimami. Część wschodnia Słowenii ma klimat kontynentalny z gorącymi latami i mroźnymi zimami. Średnie temperatury: w styczniu 0°C, w czerwcu 21°C.

Krainy historyczne

Słowenię tradycyjnie dzieli się na następujące regiony:
* Przymorze (Primorska) [oznaczone na mapie symbolem 1]
* Kraina (Kranjska) [2], w tym: o Górna Kraina (Gorenjska) [2a] o Wewnętrzna Kraina (Notranjska) [2b] o Dolna Kraina (Dolenjska) [2c]
* Karyntia (Koroška) [3]
* Styria (Štajerska) [4]
* Prekmurje (Prekmurje) [5].

Warto dodać, że:
* Większość Karyntii i Styrii znajduje się na terytorium Austrii.
* Część Przymorza znajduje się na terytorium Włoch.
* Do Przymorza zaliczana jest między innymi słoweńska Istria (slovenska Istra).
* Do Dolnej Krainy zaliczana jest między innymi Bela Krajina.

Ustrój i polityka Słowenii

Konstytucja

Władze samorządowe w Słowenii gwarantuje artykuł 9 konstytucji państwowej.

Co więcej, Rozdział Piąty konstytucji jest w całości poświęcony samorządności. Umożliwia obywatelom państwa sprawowanie lokalnych rządów poprzez okręgi samorządowe - gminy i inne lokalne organizacje.

Obok gmin, konstytucja umożliwia także istnienie gmin miejskich, które mogą być wspierane dodatkowymi uprawnieniami nadanymi przez rząd Słowenii. Konstytucja przewiduje również możliwość tworzenia regionów z kilku gmin, które wyrażą taką wolę.

O organach samorządu, konstytucja wspomina także w wielu innych artykułach, min. w działach dotyczących podaktów, budżetu, ochrony dziedzictwa kulturowego czy też rzecznika praw obywatelskich.

Inne akty prawne dotyczące samorządności na Słowenii to między innymi ustawa o samorządach lokalnych, ustawa o wyborach lokalnych, ustawa o sposobie tworzenia gmin i ustalania ich terytorium, ustawa o finansowaniu gmin.

Struktura władz lokalnych

Konstytucja gwarantuje istnienie gmin i regionów. Jednak ustawy, które umożliwiałyby praktyczne utworzenie tych ostatnich są nadal w toku prac parlamentu.

Gmina może obejmować pojedynczą, lokalną społeczność lub też stanowić ich grupę, jeżeli łączą ich wspólne potrzeby i interesy. Gmina może być powołana w drodze ustawy po przeprowadzeniu referendum w danym regionie. Mówi o tym artykuł 139 konstytucji.

Ustawa o samorządzie lokalnym określa warunki, które musi spełniać gmina. Przede wszystkim, gmina musi liczyć co najmniej 5 tysięcy mieszkańców. Wyjątek od tego stanowi przypadek, gdy gminę ustanawia się na terenie o wyjątkowej sytuacji lokacyjnej, historycznej, lub z powodów ekonomicznych. W myśl tej ustawy, gmina musi zagwarantować warunki dostępności do podstawowej edukacji i opieki zdrowotnej, usług pocztowych, bibliotek.

Obok gmin, konstytucja umożliwia także tworzenie gmin miejskich. Rząd może jej zapewnić specyficzne uprawnienia, które będą odpowiadały rozwojowi terenów miejskich. Gmina miejska to zwarte, sąsiadujące ze sobą zbiorowiska osiedli. Łączy je głównie to, iż ich mieszkańcy codziennie przemieszczają się do centrum miasta. Miasto może zyskać taki status, gdy posiada co najmniej 20 tysięcy mieszkańców oraz gwarantuje co najmniej 15 tysięcy miejsc pacy.Dodatkowo, miasto musi być geograficznym, ekonomicznym i kulturalnym centrum dla otaczających je osiedli. Ten rodzaj gminy powołuje Zgromadzenie Narodowe. W podejmowanej uchwale określa się min. terytorium geograficzne i nazwę gminy miejskiej.

Poza kompetencjami przypisanymi zwykłej gminie, gmina miejska musi zagwarantować także : działanie szkół zawodowych i pomaturalnych, wydziałów uniwersyteckich, opiekę zdrowotną w szpitalach, sieć służby cywilnej, centrum telekomunikacyjne, działanie bibliotek uniwersyteckich i specjalistycznych, ośrodki dokumentowania informacji, teatry, muzea, archiwa, lokalne media : tv, radio i prasę, tereny sportowo-rekreacyjne oraz działania naukowe. Mówi o tym artykuł 16 ustawy o samorządzie lokalnym.

Ta sama ustawa umożliwia także nadawanie gminom specjalnego statusu, w zależności od specyficznych warunków ekonomicznych lub poziomu rozwoju gospodarczego.

Regulacje odnoszące się do zmian granic i struktury

Zmiany dotyczące terytorium gmin są przedmiotem ustawy o samorządzie lokalnym i ustawa o sposobie powoływania gmin i okreslania ich terytoriów.

W myśl tych aktów, w początkowej procedurze uczestniczą rady gmin z terenów objętych ewentualnymi zmianami. Co więcej, na terenach na których mają zostać powołane nowe gminy przeprowadza się referendum. Ma ono jednak jedynie charakter konsultatywny.

Na podstawie konsultacji i wyniku referendum, parlament przyjmuje ustawę o powołaniu nowej gminy i o jej terytorium.

Jednostki administracji państwowej na poziomie lokalnym [edytuj]

W Słowenii istnieje 58 jednostek administracji państwowej. Te jednostki są oddziałami administracji państowej w terenie. Mają własny zakres kompetencji i funkcji. Obejmują zasięgiem co najmniej jedną gminę.

Jednostki administracyjne państwa nadzorują działania samorządów lokalnych pod względem legalności, zakresu ich kompetencji oraz zdolności do wykonywania zadań wymaganych od gminy przez państwo.

W celu zapewnienia współpracy między gminami a jednostkami administracji państwowej, powoływany jest specjalny komitet doradczy. Jego członków powołuje i odwołuje rada gminy.

Organy władzy lokalnej

Decyzyjny, stanowiący organ w gminach na Słowenii to rada gminy. Rada zatwierdza akty prawa gminnego oraz budżet. Nadzoruje też działalność burmistrza, z naciskiem na wdrażanie decyzji podjętych przez radę.

Słoweńska rada gminy składa się od siedmiu do czterdziestu czterech członków. Ich liczba zależna jest od liczby mieszkańców gminy. Radni wybierani są w wolnych, bezpośrednich, powszechnych wyborach w tajnym głosowaniu. Kadencja rady trwa cztery lata. Czynne prawo wyborcze mają wszyscy, którzy ukończyli 18 rok życia (Jedynym odstępstwem jest sytuacja, gdy obywatel pracuje - wtedy granica ta jest obniżana do 16 lat), mają pełnię praw obywatelskich oraz na stałe zamieszkują na terenie danej gminy.

W rejonach zróżnicowanych etnicznie (chodzi tu głównie o społeczności Włochów, Węgrów i Romów), w skład rady gminy musi wchodzić choć jeden przedstawiciel danej społeczności. Prawo do reprezentacji jest gwarantowane grupom etnicznym przez konsytucję oraz ustawę o samorządach lokalnych.

Radni są wybierani w głosowaniu systemem większościowym lub proporcjonalnym, w zależności od liczby stanowisk w radzie gminy. System większościowy obowiązuje w sytuacji, gdy do obsadzenia jest do 12 mandatów w radzie. System proporcjonalny stosuje się, gdy rada musi mieć ponad 12 członków. Przedstawiciele grup etnicznych wybierani są zawsze systemem większościowym.

W wyborach w systemie większościowym, wyborcy oddają głosy na indywidualnych kandydatów. Gmina podzielona jest na okręgi. Na kartach do głosowania wyborcy zaznaczają tyle nazwisk, ile mandatów w radzie jest do obsadzenia. Wygrywają kandydaci, którzy otrzymali najwięcej głosów.

W wyborach w systemie proporcjonalnym, wyborcy oddają głosy na listy kandydatów. Gmina może, lecz nie musi, podzielona być na okręgi. Głosujący na kartach do głosowania mogą zaznaczyć tylko jedną listę. Obywatel może też, lecz nie jest to obowiązek, zaznaczyć też na liście nazwisko kandydata, którego preferuje. Zasady podziału mandatów są zróznicowane, w zależności od tego, czy wybory odbywały się w gminie jako jednym okregu, czy też gmina podzielona była na kilka okręgów.

Jeżeli gmina podzielona była na okręgi, mandaty przydziela się dzieląc liczbę głosów uzyskanych przez listę przez stosunek całkowitej ilości oddanych głosów na wszystkie listy, do liczby mandatów.

W przypadku, gdy gmina była jednym okręgiem, stosuje się system d?Hondta.

Wybory lokalne przeprowadzane są przez gminne komisje wyborcze, wybierane raz na cztery lata przez radę gminy. Gminna komisja wyborcza odpowiedzialna jest za prawidłowy przebieg wyborów do rady gminy. Zatwierdza zgłoszone kandydatury, wybiera lokale wyborcze itp.

Rada gminy powołuje szereg organów pomocniczych. Są to min. wspomniane już komisje wyborcze czy też przedstawiciele do spraw ochrony konsumentów. Powoływanych jest też szereg okazjonalnych komitetów i komisji, które działają jako ciała doradcze rady. Członkowie tych organów pomocnicznych powoływani są przez radę pośród jej członków oraz innych obywateli.

Inne organy w gminie to między innymi komisja nadzorcza powoływana przez radę gminy. Komisja nadzorcza monitoruje zarządzanie funduszami gminnymi, dochodowość i wydatki budżetowe oraz wszelkie operacje finansowe powiązane z użyciem funduszy gminnych.

Organem wykonawczym i politycznym liderem gminy jest burmistrz. Burmistrz jest oficjalnym reprezentantem gminy, kieruje administracją gminną, przedstawia radzie gminy do zaakceptowania projekty ustaw, w tym budżetu. Jest odpowiedzialny za wprowadzanie w życie postanowień rady gminy.

Na podstawie ustawy o organizacji i zakresie działania administracji gminnej, burmistrz okresla strukturę gminnej administracji oraz wyznacza urzędników. Głową administracji lokalnej może być sekretarz gminny, działający z upoważnienia burmistrza. Sekretarz jest urzędnikiem cywilnym, odpowiedzialnym za zarządzanie lokalną strukturą urzędniczą.

Sekretarz jest powoływany i odwołowany przez radę na polecenie burmistrza.

Burmistrz wybierany jest bezpośrednio przez stałych mieszkańców danej gminy.

Burmistrz jest odpowiedzialny za zapewnienie legalności funkcjonowania gminy. W tym celu jest zobowiązany do powstrzymania rady gminy przed przyjmowaniem aktów prawnych sprzecznych z konstytucją. W takim przypadku, burmistrz wystosowuje do rady ostrzeżenie. Jeżeli pozostanie ono bez odpowiedzi, burmistrz żąda sądowego sprawdzenia zgodności danej ustawy z konstytucją.

Burmistrz nie posiada żadnych specjalnych upoważnień do pełnienia jakiejkolwiek funkcji państwowej. Może być jednak - przez właściwego ministra ? zobowiązany do wykonywania w jego imieniu pewnych czynności prawnych. Zazwyczaj dotyczy to udzielania ślubów cywilnych.

Status reprezentantów

Każdy Słoweńczyk, który swe osiemnaste urodziny obchodzi w dniu wyborów, stale zamieszkiwuje w danej gminie i cieszy się pełnią praw obywatelskich, jest uprawniony do kandydowania w wyborach do rady gminy.

Ustawa o samorządzie lokalnym stanowi, jakie stanowiska nie są kompatybilne z pełnieniem funkcji radnego, burmistrza lub zastępcy burmistrza. Chodzi tu o stanowiska dyrektorskie w aparacie administracji państwowej, posiadającym uprawnienia kontrolne wobec samorządów.

Osoby, które po zakwalifiowaniu na stanowisko w jednym z organów przedstawicielskich gminy, a które z tego powodu muszą zrezygnować z pełnionych wcześniej funkcji lub zawodu, otrzymują 3-miesięczną dietę finansową. Może być ona wydłużona do 9 miesięcy, jeżeli w tym czasie dany radny lub burmistrz spełni warunki pozwalające uzyskiwać emeryturę.

Kwestia finansowania kampanii wyborczych uregulowana jest w ustawie o partiach politycznych. Wsparcie finansowe może być przekazane zawsze tylko do partii politycznych, a nie do indywidualnych kandydatów. Partie są zobowiązane do pozyskiwania składek członkowskich, prywatnych datków, a także specjalnych przydziałów z budżetu.

Jeżeli chodzi o kwestię reprezentacji kobiet, to w Słowenii nie ma ustalonego żadnego minimum. Choć kobiety są równe w prawach, to ich reprezentacja jest niewielka.

Bezpośrednie formy demokracji

Kilka form bezpośredniego udziału obywateli w procesie sprawowania władzy przewiduje też artykuł 44 ustawy o samorządzie lokalnym. Wymienia wśród nich zgromadzenie obywatel, referenda gminne oraz inicjatywy powszechne.

Referendum gminne może być zwołane w każdej sprawie leżącej w kompetencjach gminy, na wniosek rady lub co najmniej 10 procent uprawnionych do głosowania w danej gminie. Referenda te mają zwykle charakter konsultatywny i decyzje w nich podjęte nie są wiążące dla organów władzy gminnej.

Według ustawy o samorządzie lokalnym, zgromadzenie obywateli może być ogłoszone dla całej gminy lub w jej części. Zgromadzenie może zwołać burmistrz w ramach swoich kompetencji lub na wniosek rady, czy też co najmniej 5% uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy.

Ta sama ustawa przewiduje też możliwość inicjatywy powszechnej, dotyczącej przyjęcia lub poddania pod ponowne głosowanie gminnych aktów prawnych i wydanych decyzji. W inicjatywie powinno wziąć udział co najmniej 5% uprawnionych do głosowania w gminie. Organ administracji, do którego adresowana jest inicjatywa, ma obowiązek ustosunkowania się do inicjatywy w czasie nie dłuższym niż 3 miesiące.

Regiony

Najbardziej zinstytucjonalizowaną formę współpracy gminnej stanowi region. Jest zakładany przez gminy, oparty na ich decyzjach. To one określają jego zakres władzy, organy i środki, którymi będzie dysponował. W teorii ? do tej pory nie utworzono żadnego regiony.

Regiony są odpowiedzialne za sprawy, które wykraczają poza możliwości gmin. Ustalenie kompetencji regionów należy do samych gmin, podobnie jak wyznaczenie władz w regionie a także metod finansowania. Z reguły sprawy którymi zajmują się regiony to kwestie służb publicznych, ekonomii, kultury i zaspokajania potrzeb mieszkańców.

Państwo, za porozumieniem z gminami, może przekazać część kompetencji gmin do regionów.

Współpraca

Ustawa o samorządzie zaleca lokalnym władzom, by współdziałały ze sobą na zasadzie wolnej woli i solidarności. W tym celu, mogą wspólnie gromadzić fundusze i delegować wspólne organy czy też powoływac służby, w celu wykonywania swych obowiązków. Przedstawiciele władz lokalnych są też zobligowani do współpracowania z zagranicznymi władzami regionalnymi, a także do członkowstwa w międzynarodowych stowarzyszeniach władz samorządowych. Współpracują z nimi w ramach swych własnych kompetencji.

Ustawa o finansowaniu samorządów określa typy podaktów, które leżą w gestii władz lokalnych. Są to podatki od darowizn i spadków, podatki od gier hazardowych, podatki od urządzeń do gier hazardowych oraz podatki od nieruchomości.

Władze lokalne nie mogą wprowadzać innych podatków. Nie mogą też zmieniać wysokości podatków, jako że są one określane na poziomie kraju w drodze ustawy. Jedynym odstępstwem jest tutaj podatek od nieruchomości, którego próg mogą wybrać samorządy z przedziału okreśłonego przez państwo.

Inne źródła dochodów okresla ustawa o finansowaniu samroządów. Są one podane w grupie dochodów niepodatkowych. Są to min. opłaty za ziemię uprawną, mandary, sprzedaż własności publcznej.

Pieniądze płynące od państwa to 60% dochodu uzyskiwanego przez samorządy.

Transfery finansowe od państwa obejmują granty na finansowanie wydatków bieżących oraz na wydatki powiązane z inwestycjami gmin. Granty przyznawane są każdego miesiąca przez Ministerstwo Finansów. Gmina może je rozdysponować zgodnie ze swoim własnym uznaniem.

Państwo przekazuje także samorządom część podatku dochodowego. Dochodzy z podatku dzieli się w stosunku 70% do 30%. Podatek ten zbierany jest przez administrację państwową i następnie przekazywany samorządom. Jest to główna pomoc finansowa przekazywana samorządom przez państwo.

Oprócz tego, odpowiednie ministerstwa mogą przyznać gminom dodatkowe granty w oparciu o wniosek złożony przez władze lokalne. Te specjalne granty mają charakter celowy i muszą być rozdysponowane na konkretny, ustalony wcześniej cel (ciepłownie, oczyszczalnie wód). Te specjalne granty stanowią średnio od 2 do 3 procent budżetu gminy.

Wyrównywanie finansowe zapewnia artykuł 142 konstytucji. Zgodnie z nim, gminy które nie są w stanie pełnić swoich podstawowych funkcji z powodów ekonomicznych, są upowaznione do otrzymania dodatkowych dotacji i pomocy od państwa.

Słoweński system wyrównawczy oparty jest na zasadzie stałych wydatków których poziom obliczany jest corocznie dla każdej gminy. Stałe wydatki mają na celu umożliwienie samorządom wykonywanie i finansowanie zadań przydzielonych im przez państwo.

W porozumieniu z samorządami, Ministerstwo Finansów określa poziom przychodów, które może uzyskać gmina na potrzeby wydatków stałych. Różnica pomiędzy zdolnością finansową gminy a poziomem wydatków stałych jest dotowana przez państwo.

Wydatki stałe pochłaniają ok 70% wszystkich wydatków gminnych. 30% sumy przeznaczonej na wydatki stałe pokrywa państwo.

Państwo nie sprawuje całościowej kontroli finansowej nad samorządami. Nadzoruje jedynie wydatki z funduszy przyznanych przez państwo. Kontolę tę sprawuje Biuro Kontroli Budżetowej w Ministerstwie Finansów.

Kontrola władz lokalnych

Konstytucja przewiduje państwową kontrolę legalności działania władz lokalnych. Zasady tej kontroli precyzuje ustawa o administracji państwowej oraz ustawa o samorzadach.

Nadzór państwowy sprawowany jest przez rząd oraz ministerstwa. Odpowiedni ministrowie kontrolują za pośrednictwem lokalnych biur działania samorządów w zakresie własnych kompetencji. Należy jednak podkreślić, że znaczącą rolę w zapewnieniu legalności działania władz lokalnych odgrywa burmistrz.

System kontroli zależy od przedmiotu, który będzie kontrolowany, tzn. od tego, czy sprawdzone zostaną własne kompetencje samorządu, czy też kompetencje przydzielone samorządowi przez państwo.

W polu zadań własnych samorządu, nie istnieje generalna kontrola działań i decyzji podejmowanych przez władze. Kontrola dotyczy jedynie ich legalności. Nadzór dotyczy zgodności podejmowanych decyzji z konstytucją. Sugeruje też prawidłowe rozwiązania danych problemów w przypadku niezgodności. Jeżeli przedstawiciel władzy lokalnej nie dostosuje się do uwag kontrolera, ten może skierować sprawę przed Trybunał Konstytucyjny.

Organ nadzorczy nie ma prawa poprawiać, zmieniać decyzji podjętych przez władze lokalne. Może to stać się tylko w trakcie sprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W specyficznych, wyjątkowych przypadkach określonych przez prawo, organ nadzorczy, np. dany minister może być upoważniony do tymczasowego pełnienia obowiązków w zakresie, w którym władza lokalna nie daje sobie rady (np. w kwestii niezbędnych do życia potrzeb, takich jak zaopatrzenie w wodę).

Kontrola ma większe uprawnienia, jeżeli chodzi o kompetencje nadane gminie przez państwo.

Nadzór dotyczy wtedy nie tylko legalności, ale także działań podejmowanych przez samorządy. Do kompetencji nadzoru należy wtedy np. wydawanie dekretów, nakazujących obowiązkowe wprowadzenie danych rozwiązań, które umożliwią prawidłowe wypełnianie nadanych kompetencji. Jeżeli samorząd nie odniesie się do zaleceń, kontroler może zaapelować do rządu o cofnięcie nadanych gminie uprawnień. Wtedy gmina ma jednakże prawo do postawienia sprawy przed sąd administracyjny.

Konstytucja gwarantuje sądową ochronę samorządów w artykule 144. Tak jak wspomniałem wcześniej, gmina ma prawo do postawienia sprawy przed sądem administracyjnym, w przypadku kompetencji nadanych przez pańśtwo. W przypadku kompetencji własnych, sąd konstytucyjny decyduje ? na wniosek władz lokalnych lub państwowych ? o sprawach dotyczących stosunków państwa z samorządem oraz o sprawach pomiędzy samorządami lub samorządowcami.

Władze lokalne i ich działania podlegają kontroli finansowej przez odpowiednie organy nadzorcze. Organy te są odpowiedzialne za kontrolę zarządzania gminnymi środkami, użycie środków pochodzących z budżetu.

Nadzór dotyczy legalności i wydatków : zgodności z celami budżetu. W tym celu, nadzorca nakazuje nadzór finansowy.

Na żądanie gminy, audyt taki wykonywany jest przez niezależnych specjalistów. Sąd Obrachunkowy jest najwyższym organem kontroli finansów publicznych. Może interweniować na żądanie państwa lub samorządu.

Słowenia podzielona jest na 210 gmin, z których 11 ma status gminy miejskiej

Historia

Słowiańscy przodkowie dzisiejszych Słoweńców przybyli na ziemie obecnie należące do Słowenii w VI wieku naszej ery. W VII wieku na dzisiejszym terytorium Austrii uformowało się słowiańskie Księstwo Karantanii. W 745 roku Karantania utraciła niepodległość - została włączona do Imperium Franków. Wtedy też Karantanowie przyjęli chrześcijaństwo.

Zabytki z Freising, najstarsze słowiańskie manuskrypty zapisane alfabetem łacińskim, które dotrwały do dzisiejszych czasów, zostały napisane około roku 1000. W XIV wieku większość słoweńskich ziem została włączona do państw rządzonych przez Habsburgów - później przekształconych w Monarchię Austro-Węgierską, w której Słoweńcy stanowili większość w takich prowincjach jak Kraina, Gorycja i Gradiska, a także znaczny odsetek ludności w Styrii, Karyntii i Istrii.

W 1848 podczas Wiosny Ludów powstał program "zjednoczonej Słowenii" .

Po upadku Austro-Węgier w 1918, Słoweńcy wraz z innymi narodami południowosłowiańskimi uformowali Królestwo SHS, przemianowane na Królestwo Jugosławii w 1929. Podczas II wojny światowej ziemie słoweńskie zostały podzielone między Niemcy, Włochy i Węgry. Po wojnie, gdy odtworzono Jugosławię, Słowenia ponownie stała się jej częścią. Odłączyła się od niej 25 czerwca 1991 wraz z Chorwacją. Słowenia dołączyła 29 marca 2004 do NATO, natomiast 1 maja tego samego roku stała się częścią UE.

Gospodarka

Słowenia ma najwyższy wskaźnik PKB na osobę spośród dziesięciu krajów, które wstąpiły do Unii Europejskiej w maju 2004 (18 400 $ w 2005 r.[1]). Poziom inflacji (3,5%, 2004) zmalał do 2,5% w roku 2005 i jest zbliżony do średniego poziomu inflacji w krajach UE.

Od roku 2000 postępuje prywatyzacja w takich dziedzinach jak bankowość, telekomunikacja oraz sektor użyteczności publicznej. Stopniowo znoszone są ograniczenia dla inwestorów zagranicznych. Słowenia uznawana jest za najszybciej rozwijający się kraj spośród dziesiątki nowych państw UE i jeden z najszybciej rozwijających się w ramach całej organizacji.

Od 1 stycznia 2007 r. walutą krajową Słowenii jest euro, wprowadzone w miejsce obowiązującego w latach 1991-2006 tolara (kod SIT).

Demografia

Narodowość
1. Słoweńcy - 83,0%
2. Serbowie - 2,0%
3. Chorwaci - 1,8%
4. Bośniacy - 1,1%

Język ojczysty
1. Słoweński - 87,8%
2. Serbsko-chorwacki - 7,8%
3. Węgierski - 0,4%
4. Albański - 0,4%
Inny - 1,0%

Język urzędowy

Językiem urzędowym na obszarze całego kraju jest język słoweński; w położonych na Istrii gminach Koper (wł. Capodistria), Izola (wł. Isola d'Istria) i Piran (wł. Pirano) dodatkowo język włoski; a w prekmurskich gminach Hodoš (węg. Hodos) Lendava (węg. Lendva) i Dobrovnik (węg. Dobrónak) dodatkowo język węgierski.

Kultura

Słowenia pod względem kulturowym związana była z krajami Europy Środkowej, głównie Austrią i północnymi Włochami, częściowo również z Węgrami. Wpływ południowosłowiańskich krajów bałkańskich, z którymi Słowenia połączona była wspólnym państwem przez siedemdziesiąt lat XX wieku, zaznaczył się w mniejszym stopniu.

Mimo braku samodzielnej państwowości, w Słowenii od XVI w. rozwijała się literatura w języku słoweńskim. Intensywniejszy rozwój kultury słoweńskiej datuje się od pierwszej połowy XIX w., kiedy to, podobnie jak w przypadku niektórych innych narodów europejskich, nastąpiło przebudzenie narodowe i kulturalne.

W XX w. udziałem kultury słoweńskiej były korzystne warunki rozwoju, z przerwą w latach drugiej wojny światowej. W przedwojennym Królestwie Jugosławii rozwój kultury słoweńskiej był częściowo ograniczany przez tendencje unitarystyczne, natomiast w skład powojennej socjalistycznej Jugosławii Słowenia wstąpiła jako organizm wprawdzie zależny politycznie, ale całkowicie samodzielny pod względem kulturalnym.

Od uzyskania niepodległości w 1991 r. władze Republiki Słowenii aktywnie wspierają rozwój kultury, wychodząc z założenia, że dokonania kulturalne mogą być istotnym atutem niewielkiego państwa i narodu.

Uniwersytety

Oto lista słoweńskich uniwersytetów wraz z datami ich powstania:
* Uniwersytet Lublański (Univerza v Ljubljani) 1919
* Uniwersytet Mariborski (Univerza v Mariboru) 1975
* Uniwersytet Przymorski (Univerza na Primorskem) 2003
* Uniwersytet Nowogorycki (Univerza v Novi Gorici) 2006

Ciekawostki

W Słowenii znajduje się największa skocznia narciarska na świecie - Letalnica

Historia