MALEZJA

MALEZJA

Malezja (malajski Malaysia) ? państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km?, ludność 23 275 tys. (lipiec 2000), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya. Malezja na Półwyspie Malajskim graniczy z Tajlandią, na wyspie Borneo z Brunei i Indonezją.

Hymn Państwowy

Tytuł: Negaraku


Godło Państwowe

...

Godło państwa MALEZJA

Dane podstawowe

Kuala Lumpur

Kuala Lumpur to stolica kraju Malezja.

Stolica

malajski

Oficjalny język urzędowy dla kraju Malezja to język malajski.

Język urzędowy

Monarchia konstytucyjna

Ustrój polityczny dla kraju Malezja to Monarchia konstytucyjna.

Ustrój polityczny

Yang di-Pertuan Agong Tuanku Mizan Zainal Abidin

Głowa państwa dla kraju Malezja to Yang di-Pertuan Agong Tuanku Mizan Zainal Abidin.

Głowa państwa

Premier Abdullah Ahmad Badawi

Szefem rządu dla kraju Malezja jest Premier Abdullah Ahmad Badawi.

Szef rządu

64. na świecie 329 750

Powierzchnia dla kraju Malezja to 64. na świecie 329 750 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Malezja to miejsce.

Powierzchnia na świecie

46. 27 173 000

Liczba ludności dla kraju Malezja to 46. 27 173 000 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Malezja to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

82,5

Gęstość zaludnienia dla kraju Malezja to 82,5 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

ringgit (MYR)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Malezja to ringgit (MYR).

Jednostka monetarna

UTC +8

Ustalona strefa czasowa dla kraju Malezja to UTC +8.

Strefa czasowa

Negaraku

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Malezja to Negaraku.

Hymn państwowy

MY

Kod ISO 3166 dla kraju Malezja to MY.

Kod ISO 3166

.my

Domena internetowa dla kraju Malezja to .my.

Domena Internetowa

MAL

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Malezja to MAL.

Kod samochodowy

60

Kod telefoniczny dla kraju Malezja to 60.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Malezja to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Malezja to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Malezja to .

PKB na osobę

Geografia Państwo obejmuje dwa terytoria oddzielone Morzem Południowochińskim, południową część Półwyspu Malajskiego oraz północną część wyspy Borneo. Ukształtowanie terenu jest podobne w obu częściach - nadmorskie równiny przechodzą w gęsto zalesione zbocza gór. Najwyższym szczytem Malezji jest Kinabalu, 4101 m n.p.m., położony na Borneo. Malezja znajduje się w strefie klimatu równikowego. Nawiedzają ją południowo-zachodnie (od kwietnia do października) oraz intensywniejsze, północno-zachodnie monsuny (od października do lutego). Tam odbyła się wyprawa Robinson, program w TVN. Historia Pierwsza organizacja państwowa na terenie dzisiejszej Malezji powstała na początku XV w., kiedy powstał Sułtanat Malakki. W tym czasie na obszarze Azji południowo-wschodniej rozprzestrzenił się islam. W 1511 Malakkę podbili Portugalczycy, zakładając tam kolonię. Synowie ostatniego sułtana Malakki założyli Sułatanat Perak i Sułtanat Johor. Rozpoczęła się rywalizacji między Portugalczykami oraz Sułtanatem Aceh i Sułtanem Johor o kontrolę nad cieśniną Malakka. Konflikt ten trwał do 1641 r., kiedy Holandia wraz z sułtanem Johor przejęła kontrolę nad cieśniną. W 1786 r. Kompania Wschodnioindyjska otrzymała od sułtana Kedah wyspę Penang. W drugiej połowie XIX w., wiele państewek malezyjskich prosiło o pomoc Wielką Brytanię w celu rozwiązania konfliktów wewnętrznych. Do początku XX w. stany Pahang, Selangor, Perak i Negeri Sembilan utworzyły Sfederalizowane Stany Malezji. Chociaż formalnie były suwerenne, to faktyczną władzę sprawowali brytyjscy rezydenci, mianowani jako doradcy miejscowych władców. Pozostałe stany: Johor, Kedah, Kelantan, Perlis i Terengganu utworzyły Niesfederalizowane Stany Malezji. One również przyjęły brytyjskich rezydentów, to nie podlegały one bezpośrednio Londynowi. Stany Sabah i Sarawak były natomiast częścią Brytyjskiego Borneo Północnego. W styczniu 1942 r. wojska japońskie zaatakowały półwysep malajski. Mimo zaciekłego oporu sił brytyjskich, australijskich i indyjskich Japonia do końca lutego opanowały półwysep malajski jak i wyspę Borneo. Japończycy traktowali Malajów dość dobrze, przez co część malajskich urzędników i intelektualistów z nimi kolaborowała. Większość sułtanów także współpracowała z japońskim okupantami, choć później twierdzili, że robili to wbrew własnej woli. Japończycy stali się jednak niepopularni, po tym jak oddali Tajlandi cztery północne stany (Kedah, Perlis, Kelantan i Terengganu). Chińczycy natomiast brutalnie prześladowani, co spowodowało powstanie partyzantki antyjapońskiej. W 1945 Brytyjczycy ustanowili w Brytyjskich Malajach administrację wojskową, a cztery stany północne zostały zwrócone przez Tajlandię. 1 kwietnia 1946 utworzono Związek Malajski. Malajowie protestowali ponieważ nie podobało im się ograniczenie władzy sułtanów jak i przyznanie obywatelstwa imigrantom, głównie Chińczykom. 31 stycznia 1948 utworzono Federację Malajską, składającą sie ze wszystkich malajskich stanów, lecz bez Singapuru. 31 sierpnia 1957 Federacja Malajska ogłosiła niepodległość od Wielkiej Brytanii. 16 września 1963 przyłączono północne Borneo i zmieniono nazwę kraju na Malezję. W 1965 od Malezji odłączył się Singapur, który stał się suwerennym państwem. Ustrój polityczny Malezja to federalna monarchia konstytucyjna. Głową państwa jest król, wybierany co 5 lat przez Zgromadzenie Władców (władcy i gubernatorzy stanów - sułtani). Władza ustawodawcza należy do 2-izbowego parlamentu (Izba Reprezentantów (219 przedstawicieli) o kadencji 5-letniej i Senat (70 przedstawicieli) o kadencji 3-letniej). Władzę wykonawczą sprawuje rząd, a premiera mianuje król. Stany Malezji mają autonomię wewnętrzną z własną konstytucją i organami władz, ale sprawy zagraniczne, obrona, finanse i oświata podporządkowane są rządowi centralnemu. Gospodarka PKB na jednego mieszkańca w Malezji wynosi $12,700 USD (2006 r.). Struktura PKB przedstawia się następująco (dane z 2006): * rolnictwo: 8,3% * przemysł: 48,1% * usługi: 43,6% Główne towary eksportowe kraju to: kauczuk, olej palmowy, wyroby elektroniczne. Podział administracyjny Malezja podzielona jest na 13 stanów (negeri-negeri), w tym 9 sułtanatów, oraz trzy terytoria federalne (wilayah-wilayah persekutuan): * Malezja Zachodnia (Półwysep Malajski) o Johor (18 986 km?) o Kedah (9 426 km?) o Kelantan (14 943 km?) o Kuala Lumpur - terytorium federalne (243 km?) o Malakka (1 650 km?) o Negeri Sembilan (6 643 km?) o Pahang (35 965 km?) o Perak (21 005 km?) o Perlis (795 km?) o Penang (1 031 km?) o Putrajaya - terytorium federalne o Selangor (7 956 km?) o Terengganu (12 955 km?) * Malezja Wschodnia o Labuan - terytorium federalne (91 km?) o Sabah (73 620 km?) o Sarawak (124 449 km?) Dziewięć spośród stanów posiada tytularnych władców, sułtanów, zwanych też radżami (Yang di-Pertuan Besar), oraz własnych premierów (Chief Minister). Pozostałe 4 stany, Penang, Malakka, Sabah oraz Sarawak, będące niegdyś koloniami Korony brytyjskiej, mają tytularnych zarządców, gubernatorów (Yang di-Pertuan Negeri) oraz premierów (Chief Minister). Putrajaya jest nową stolicą administracyjną rządu federalnego Malezji. Powstała by odciążyć przeludnione Kuala Lumpur. Gabinet premiera został przeniesiony do Putrajayi w 1999 roku, a cały proces przenosin zakończył się w 2005. Kuala Lumpur nadal pozostaje siedzibą parlamentu oraz komercyjną i finansową stolicą państwa. Inne większe miasta Malezji to George Town, Ipoh oraz Johor Bahru. Kultura Święta państwowe Data Polska nazwa Oryginalna nazwa 1 stycznia Nowy Rok Hari Tahun Baru styczeń/luty chiński Nowy Rok marzec/kwiecień Hari Raya Puasa 1 maja Święto Pracy Hari Buruh 27 maja Dzień Vesak 5 czerwca urodziny Yang di-Pertuan Agong (króla) lipiec/sierpień Hari Raya Haji 31 sierpnia Święto narodowe Hari Merdeka październik/listopad Deepavali 17 grudnia urodziny Mahometa 25 grudnia Boże Narodzenie Ochrona przyrody Ochronę przyrody w Malezji rozpoczęto w latach 20. XX w. Jednym z pierwszych chronionych obszarów był rezerwat ptaków Bukit Fraser utworzony w 1922 r. Dzisiaj istnieje przeszło 50 rezerwatów i parków narodowych. Parki narodowe Malezji : * Taman Negara * Endau-Rompin * Park Narodowy Gunung Mulu * Park Narodowy Kinabalu * Park Narodowy Niah * Park Narodowy Bako * Park Narodowy Kenong Rimba * Park Narodowy Crocker Range * Park Narodowy Gunung Mulu * Park Narodowy Similajau * Park Narodowy Kubah * Park Narodowy Lambir Hills * Park Narodowy Gunung Gading * Park Narodowy Batang Ai * Park Narodowy Tanjung Datu * Park Narodowy Loaguan Bunut

Historia