KOREA PÓŁNOCNA

KOREA PÓŁNOCNA

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna (kor. ???????????, hancha ???????????, MCR. Chos?n Minjuju?i Inmin Konghwaguk, Korea Północna, w skrócie KRLD) - państwo komunistyczne powstałe w północnej części Półwyspu Koreańskiego po II wojnie światowej na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. Totalitarną władzę sprawuje oparta na idei dżucze monopartia, Partia Pracy Korei. Graniczy z: Rosją na północnym wschodzie, Chinami na północy, Republiką Korei (Koreą Południową) od południa. W Chinach oraz w samej Korei Północnej kraj zwany jest Pukchos?n ("Północny Chos?n"; ???; ???). Bukhan ("Północny Han"; ??; ??) to nazwa popularna wśród mieszkańców Korei Południowej.

Hymn Państwowy

Tytuł: Aegukka


Godło Państwowe

...

Godło państwa KOREA PÓŁNOCNA

Dane podstawowe

Pjongjang (Phenian)

Pjongjang (Phenian) to stolica kraju Korea PÓŁnocna.

Stolica

koreański

Oficjalny język urzędowy dla kraju Korea PÓŁnocna to język koreański.

Język urzędowy

totalitaryzm

Ustrój polityczny dla kraju Korea PÓŁnocna to totalitaryzm.

Ustrój polityczny

Przewodniczący Narodowej Komisji Obrony Kim Dzong Il

Głowa państwa dla kraju Korea PÓŁnocna to Przewodniczący Narodowej Komisji Obrony Kim Dzong Il.

Głowa państwa

premier Kim Yong-il

Szefem rządu dla kraju Korea PÓŁnocna jest premier Kim Yong-il.

Szef rządu

97.120 540

Powierzchnia dla kraju Korea PÓŁnocna to 97.120 540 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Korea PÓŁnocna to miejsce.

Powierzchnia na świecie

47.23 265 000

Liczba ludności dla kraju Korea PÓŁnocna to 47.23 265 000 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Korea PÓŁnocna to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

193

Gęstość zaludnienia dla kraju Korea PÓŁnocna to 193 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

won północnokoreański (KPW)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Korea PÓŁnocna to won północnokoreański (KPW).

Jednostka monetarna

UTC +9

Ustalona strefa czasowa dla kraju Korea PÓŁnocna to UTC +9.

Strefa czasowa

Aegukka

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Korea PÓŁnocna to Aegukka.

Hymn państwowy

KP

Kod ISO 3166 dla kraju Korea PÓŁnocna to KP.

Kod ISO 3166

brak (zarezerwowana .kp)

Domena internetowa dla kraju Korea PÓŁnocna to brak (zarezerwowana .kp).

Domena Internetowa

KP

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Korea PÓŁnocna to KP.

Kod samochodowy

+850

Kod telefoniczny dla kraju Korea PÓŁnocna to +850.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Korea PÓŁnocna to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Korea PÓŁnocna to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Korea PÓŁnocna to .

PKB na osobę

Historia

Japońska okupacja w Korei zakończyła się wraz z końcem II wojny światowej w 1945 roku. Od strony północnej do 38 równoleżnika kraj okupował Związek Radziecki, a poniżej - USA. Kraje te nie potrafiły dojść do porozumienia w sprawie przyszłości Korei, co w 1948 roku przyczyniło się do powstania oddzielnych rządów na północy i południu, uważających się za prawowite władze całego państwa. Od czasu okupacji w Korei Południowej, stacjonuje tam dotąd 40 000 żołnierzy amerykańskich

Rosnące napięcie pomiędzy rządami doprowadziło w końcu do wybuchu wojny, kiedy 25 czerwca 1950 roku Koreańska Armia Ludowa przekroczyła 38 równoleżnik i zaatakowała Koreę Południową. Wojna trwała do 27 lipca 1953 roku, kiedy to podpisano rozejm i ustanowiono strefę zdemilitaryzowaną (zwaną DMZ) oddzielającą dwa kraje.

Korea Północna od Południowej jest oddzielona murem który dzieli góry oraz dorzecza rzek Rimjin i Han na połowę.Korea Południowa go zbudowała zgodnie z rozkazami USA. Betonowy mur ma od 10 do 19 metrów szerokości u podstawy, 5 do 8 metrów wysokości oraz 3 do 7 metrów szerokości w górnej części. Po niektórych odcinkach muru poruszają się wozy pancerne. Mur jest tak zbudowany że tylko od strony południowej jest porośnięty trawą.

Od roku 1948 aż do śmierci 8 lipca 1994 krajem rządził Kim Ir Sen. W parę lat po jego śmierci, 8 października 1997 roku, władzę przejął jego syn, Sekretarz Generalny Koreańskiej Partii Pracy, Kim Dzong Il. W 1998 r. został przewodniczącym Komisji Obrony Narodowej. Stosunki międzynarodowe uległy pewnej poprawie za jego rządów, czego wyrazem może być spotkanie przedstawicieli rządów obu Korei w roku 2000. Ze względu jednakże na realizowany przez Koreę Północną program atomowy, następuje wyraźny regres w owych stosunkach.

W późnych latach 90. XX wieku gospodarka uległa znacznej degradacji. Według organizacji niosących pomoc, wielka (lecz nieznana) liczba osób zmarła z głodu, ze względu na zapaść w systemie dystrybucji żywności. Spora liczba Północnokoreańczyków w poszukiwaniu jedzenia przekroczyła nielegalnie granicę z Chinami.

Państwo pozostaje jednym z najbardziej izolowanych krajów na świecie, w którym istnieją obostrzenia w ruchu turystycznym. Nie istnieje wolność prasy. Gospodarka opiera się na doktrynie dżucze, stworzonej przez Kim Ir Sena. Dżucze dosłownie znaczy "samowystarczalność".

7 maja 2005 roku amerykański satelita szpiegowski odkrył przypuszczalne przygotowania do pierwszego testu broni nuklearnej. Według zdjęć, Korea Północna przygotowuje się do testów podziemnych. 10 lipca 2005 roku, Korea Północna zakomunikowała, że posiada broń nuklearną oraz zerwała rozmowy sześciostronne, tłumacząc swoją decyzję "nieczystymi intencjami" Stanów Zjednoczonych. Pierwszą swoją próbę jądrową Korea Północna przeprowadziła 9 października 2006. Ładunek miał moc ok. 4 kiloton. Korea Północna uznała 17 października 2006 roku za "wypowiedzenie wojny" sankcje, uchwalone przez Radę Bezpieczeństwa ONZ po północnokoreańskiej próbie jądrowej (Rezolucja RB ONZ nr 1718).

Podział administracyjny

Od 2005 roku w Korei Północnej są dwa miasta bezpośrednio administrowane przez rząd (Chikhalsi; ???; ???), trzy regiony specjalne oraz dziewięć prowincji.

Miasta administrowane centralnie

* Pjongjang Miasto administrowane centralnie (P'y?ngyang Chikhalsi; ?? ???; ?????)
* Ras?n (Rajin-S?nbong) Chikhalsi (?? (??-??) ???; ?? (??-??) ???)

Regiony specjalne

* Obszar Przemysłowy Kaes?ng (Kaes?ng Kong-?p Chigu; ?? ?? ??; ??????)
* Turystyczny Region K?mgangsan (K?mgangsan Kwangwang Chigu; ??? ?? ??; ???????)
* Specjalny Region Administracyjny Sin?iju (Sin?iju T'?kby?l Haengjeonggu; ??? ?? ???; ????????)

Prowincje

* Chagang (Chagang-do; ???; ???)

* Hamgy?ng Północny (Hamgy?ng-pukto; ?? ??; ????)

* Hamgy?ng Południowy (Hamgy?ng-namdo; ?? ??; ????)

* Hwanghae Północne (Hwanghae-pukto; ?? ??; ????)

* Hwanghae Południowe (Hwanghae-namdo; ?? ??; ????)

* Kangw?n (Kangw?ndo; ???; ???)

* P'y?ngan Północny (P'y?ngan-pukto; ?? ??; ????)

* P'y?ngan Południowy (P'y?ngan-namdo; ?? ??; ????)

* Ryanggang (Ryanggang-do; ???; ???-- czasami wymawiany po polsku jako 'Janggang')

Główne miasta
* Sinuiju
* Kaesong
* Nampho
* Chongjin
* Wonsan
* Hamhung
* Haeju-si
* Kanggye
* Hyesan

Polityka

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna to republika komunistyczna z jednoizbowym parlamentem o nazwie Najwyższe Zgromadzenie Ludowe. Liczy on 687 osób, które wybierają spośród siebie najwyższe władze państwowe. Mimo, że oficjalnie prezydentem państwa jest zmarły Kim Ir Sen, a premierem Pak Pong-ju, praktycznie cała władza spoczywa w rękach Kim Dzong Ila, syna Kim Ir Sena. Wszyscy przedstawiciele rządu należą do Koreańskiej Partii Pracy (KPP).

KPP aktywnie popiera doktrynę dżucze (samowystarczalność), która wywodzi się ze stalinizmu. Jak w innych krajach komunistycznych, w Korei Północnej mocno rozbudowany jest aparat biurokratyczny, który reprezentuje i realizuje "wolę ludu". Komunistyczni krytycy dominującej partii przekonują, że reprezentuje ona "państwo zdeformowanych robotników", które wytworzyło biurokratyczną elitę, niezgodną z doktryną komunistyczną czy marksistowsko-leninowską. W roku 1997 zmieniono konstytucję, zastępując odwołanie do marksizmu-leninizmu odwołaniem do dżucze. Istnieją mniejsze partie polityczne, ale podporządkowane są KPP i nie stanowią dla niej opozycji. Ustrój państwa jest powszechnie na świecie uważany za dyktaturę totalitarną.

Szefem rządu jest premier, ale prawdziwa władza spoczywa w rękach Kim Dzong Ila, który jest przewodniczącym KPP oraz głównodowodzącym wojsk. Wśród ludu Kim Dzong Il znany jest jako "Drogi Przywódca", w odróżnieniu do swojego ojca, Kim Ir Sena, zwanego "Wielkim Przywódcą". Oficjalne tytuły Kim Dzong Ila to m.in. Sekretarz Generalny Koreańskiej Partii Pracy, Przewodniczący Komisji Obrony Narodowej oraz Głównodowodzący Koreańskiej Armii Ludowej.

Gospodarka

Gospodarka Korei Północnej, oparta o doktrynę dżucze (samowystarczalności) i planowania centralnego, jest w stanie stagnacji. Rząd odmawia uczestniczenia w międzynarodowym handlu i publikowania danych ekonomicznych, limitując w ten sposób ilość dostępnych na ten temat informacji. Państwowe zakłady przemysłowe wytwarzają przeważającą ilość obecnych na tamtejszym rynku dóbr.

Planowanie centralne, socjalizm, wszechobecny terror polityczny są przyczyną stagnacji w gospodarce. Seria klęsk ekologicznych, postępująca korupcja, a także upadek bloku komunistycznego w Europie Centralnej i Wschodniej, ze Związkiem Radzieckim na czele, pogorszyły i tak złą sytuację. Rolnictwo jest w złym stanie, dystrybucja żywności skierowana jest do wojska.

W efekcie prawie całkowitego odcięcia się od świata zewnętrznego, niewystarczających ilości nawozów, klęsk urodzajowych, niewielkiej ilości gruntów ornych oraz krótkiego sezonu upraw, produkcja żywności jest o ponad milion ton mniejsza od zapotrzebowania kraju.

Korea Północna otrzymywała pomoc w postaci jedzenia i żywności z Chińskiej Republiki Ludowej oraz USA, w zamian za obietnicę nierozwijania badań i produkcji broni atomowej. W czerwcu 2005 roku, Stany Zjednoczone zaoferowały dostarczenie 50 000 ton żywności, czyli tyle samo co rok wcześniej. W roku 2003 USA dostarczyły 100 000 ton żywności. Dobra te nie zawsze docierają do najbardziej potrzebujących.

Od lipca 2002 roku Korea Północna rozpoczęła eksperyment z kapitalizmem w Przemysłowym Regionie Kaes?ng. Niewielka liczba innych obszarów została określona jako Regiony Specjalne, między innymi Sin?iju niedaleko granicy z Chinami. Kontynentalne Chiny oraz Korea Południowa są największymi partnerami handlowymi kraju. W roku 2003 obrót w kontakcie z Chinami wzrósł o 38% i wyniósł 1,02 miliarda dolarów, a z południowym sąsiadem o 12% do 724 milionów dolarów od początku rozpoczęcia eksperymentu. W ciągu jednego roku, od 2002 do 2003, wzrosła liczba abonentów telefonii komórkowej z 3000 do około 20 000. Jednakże od czerwca 2004 roku telefony komórkowe zostały znowu oficjalnie zakazane. Obserwuje się wzrost liczby i znaczenia targów, jarmarków, czy rynków z artykułami rolniczymi i żywnością w Kaes?ng, Pjongjangu, a także na granicy chińsko-koreańskiej.

Geografia

Korea Północna zajmuje północną część Półwyspu Koreańskiego. Od zachodniej strony jej granicę wyznacza Morze Żółte i Zatoka Koreańska, od wschodu - Morze Wschodniokoreańskie (Morze Japońskie). Od strony północnej graniczy z Rosją i Chinami a od południowej z Republiką Korei. Kraj jest górzysty, poprzecinany dużymi dolinami. Do głównych rzek należą Tumen oraz Yalu, które swój początek biorą w chińskiej Mandżurii.

Demografia

Populacja Korei Północnej jest na świecie jedną z najbardziej jednorodnych etnicznie i językowo, z niewielkimi tylko społecznościami chińską i japońską. Język koreański nie należy do żadnej większej grupy językowej, aczkolwiek niektórzy przypisują go do języków ałtajskich.

Mimo że Korea Północna jest krajem ateistycznym, posiada zabytki i ośrodki buddyjskie i konfucjańskie, a także istnieje tu społeczność chrześcijańska oraz tradycyjna Chondogyo ("Droga Niebiańska"). Stolica kraju, Phenian, przed wojną koreańską była centrum chrześcijańskim.

Kultura

Tradycyjne aspekty kultury koreańskiej są pomijane w Korei Północnej. Oficjalnie państwo jest ateistyczne, mimo tego istnieje kilka kościołów.

Bardzo wyraźny jest kult jednostki w odniesieniu do Kim Ir Sena oraz Kim Dzong Ila i wiele z pozycji północnokoreańskiej literatury, teatru czy filmu dotyczy tych dwóch postaci i ich życia.

W lipcu 2004 roku kompleks grobowców Koguryo został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Turystyka

Korea Północna jest krajem raczej zamkniętym dla turystów, których zresztą niewielka liczba odwiedza ten kraj. Żadna osoba nie może podróżować samodzielnie po kraju (wymagany jest oficjalny koreański przewodnik). Obywatele USA nie mogą przekraczać granicy Korei Północnej, a Południowokoreańczycy potrzebują specjalnej zgody obu rządów na wjazd do tego kraju. W roku 2002 obszar wokół góry K?mgang, znajdującej się niedaleko granic z Republiką Korei, został mianowany specjalną strefą turystyczną, gdzie obywatele Korei Południowej nie potrzebują specjalnych zezwoleń na wjazd. Dzięki temu co roku w to miejsce zjeżdżają tysiące obywateli tego państwa.

Prawa Człowieka

Według raportów organizacji humanitarnych prawa człowieka w Korei Północnej są nagminnie łamane (strona Amnesty International). Często krytykowany jest zakaz opuszczania kraju przez obywateli. Nie ma nawet wolności podróżowania wewnątrz samej Korei Północnej (wymagane są specjalne zezwolenia). W praktyce nie istnieje wolność wypowiedzi, istnieją obozy koncentracyjne do których trafiają nawet dzieci.

Realia życia w Korei Północnej zostały opisane w książce "Usta Pełne Kamieni. Dziesięć Lat W Północnokoreańskim Gułagu" autorstwa Czholhwan Kang, Rigoulot Pierre. Czholhwan Kang jest uciekinierem z Korei Północnej, książka jest jego autobiografią.

Święta narodowe i festiwale

Data Święto Uwagi
1 stycznia Nowy Rok (wg kalendarza słonecznego)
16 lutego Rocznica urodzin Kim Dzong Ila Urodzony w 1942
15 kwietnia Urodziny Kim Ir Sena Urodzony w 1912.
25 kwietnia Ustanowienie Koreańskiej Armii Ludowej W 1932
1 maja Święto Robotnicze
27 lipca Dzień Zwycięstwa Wyzwolenia Ojczyzny W roku 1953
15 sierpnia Dzień wyzwolenia spod okupacji japońskiej W roku 1945
9 września Ustanowienie KRLD W roku 1948
10 października Założenie Koreańskiej Partii Pracy W roku 1945
27 grudnia Święto konstytucji KRLD

księżycowy 1 stycznia Księżycowy Nowy Rok

księżycowy 15 stycznia Koreański festiwal ludowy

księżycowy 15 maja Festiwal Żniw

Historia