KIRIBATI

KIRIBATI

Kiribati (Republika Kiribati) - państwo wyspiarskie na Oceanie Spokojnym. W skład tego państwa o powierzchni 811 km2 wchodzą 33 wyspy koralowe, rozsiane na przestrzeni 3800 km wokół równika. Są to wyspy trzech archipelagów Mikronezji i Polinezji: Wyspy Gilberta (16 wysp), Wyspy Feniks (8) i Wyspy Line (8) oraz wyspa Banaba (zw. także Ocean). 21 z 33 wysp są zamieszkane. Republic of Kiribati Republika Kiribati Flaga Kiribati Godło Kiribati Flaga Kiribati Godło Kiribati Dewiza: (kir.) Te Mauri, Te Raoi ao Te Tabomoa (Zdrowie, Pokój i Powodzenie) Położenie Kiribati Język urzędowy angielski, kiribati Stolica Bairiki Ustrój polityczny republika Głowa państwa prezydent Anote Tong Szef rządu prezydent Anote Tong Powierzchnia ? całkowita ? wody śródlądowe 170. na świecie 811 km? 0% Liczba ludności ? całkowita (2005) ? gęstość zaludnienia 195. na świecie 103 092 127 osób/km? Niepodległość od Wielkiej Brytanii 12 lipca 1979 Jednostka monetarna dolar australijski (AUD) Strefa czasowa UTC od +12 do +14 Hymn państwowy Teirake Kaini Kiribati Kod ISO 3166 KI Domena internetowa .ki Kod samochodowy KIR Kod telefoniczny +686 Mapa Kiribati Nazwa Kiribati (wymawiana kiribas) to zniekształcona przez miejscowy język mikronezyjski angielska nazwa głównej grupy wysp - Wysp Gilberta.

Hymn Państwowy

Tytuł: Teirake Kaini Kiribati


Godło Państwowe

...

Godło państwa KIRIBATI

Dane podstawowe

Bairiki

Bairiki to stolica kraju Kiribati.

Stolica

angielski, kiribati

Oficjalny język urzędowy dla kraju Kiribati to język angielski, kiribati.

Język urzędowy

republika

Ustrój polityczny dla kraju Kiribati to republika.

Ustrój polityczny

prezydent Anote Tong

Głowa państwa dla kraju Kiribati to prezydent Anote Tong.

Głowa państwa

prezydent Anote Tong

Szefem rządu dla kraju Kiribati jest prezydent Anote Tong.

Szef rządu

170.811

Powierzchnia dla kraju Kiribati to 170.811 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Kiribati to miejsce.

Powierzchnia na świecie

195.103 092

Liczba ludności dla kraju Kiribati to 195.103 092 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Kiribati to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

127

Gęstość zaludnienia dla kraju Kiribati to 127 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

dolar australijski (AUD)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Kiribati to dolar australijski (AUD).

Jednostka monetarna

UTC od +12 do +14

Ustalona strefa czasowa dla kraju Kiribati to UTC od +12 do +14.

Strefa czasowa

Teirake Kaini Kiribati

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Kiribati to Teirake Kaini Kiribati.

Hymn państwowy

KI

Kod ISO 3166 dla kraju Kiribati to KI.

Kod ISO 3166

.ki

Domena internetowa dla kraju Kiribati to .ki.

Domena Internetowa

KIR

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Kiribati to KIR.

Kod samochodowy

+686

Kod telefoniczny dla kraju Kiribati to +686.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Kiribati to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Kiribati to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Kiribati to .

PKB na osobę

Geografia

W skład Kiribati wchodzą wyspy: Gilberta, Feniks oraz Line (bez Jarvis, Palmyra i Kingman), łącznie 32 atole, oraz wyspa koralowa Banaba (Ocean). Rozciągłość między wyspami z zachodu na wschód wynosi około 4000 km, z północy na południe - ponad 2000 km. Klimat równikowy. Średnia temperatura miesięczna 27?29°C. Suma roczna opadów od 700 mm do 3000 mm (opady zwiększają się ku północy). Od kwietnia do października przeważają pasaty (wiatry północno-zachodnie). Okresowo występują susze.

Historia

Pierwsi ludzie (I-Kiribati) pojawili się na tych wyspach między 1000 a 1300 r. Następujące po sobie inwazje Fidżyjczyków oraz Tongańczyków, wprowadziły do kultury mikronezyjskiej wiele elementów polinezyjskich. Jednak liczne małżeństwa mieszane sprawiły, że kultura, tradycje, a także wygląd mieszkańców są w miarę jednorodne.
Pierwsze kontakty z Europejczykami nastąpiły w XVI w. Jednak ich apogeum nastąpiło w wieku XIX, gdy pojawili się tutaj wielorybnicy, handlarze niewolników i statki handlowe. Ich pojawienie się przyniosło lokalnej ludności jedynie problemy, m.in. śmiercionośne choroby. Odżyły też zapomniane lokalne konflikty plemienne. By uspokoić sytuację Wielkiej Brytanii przyzwolono na utworzenie tu w 1892 protektoratu, który od 1916 stanowił brytyjska kolonię Wyspy Gilberta i Lagunowe. Wyspa Ocean (Banaba) została anektowana w 1900 po odkryciu bogatych pokładów guana. Wyspy Line i Feniks zostały wcielone po kawałku w ciągu kolejnych 20 lat.
Wyspy zostały zajęte przez Japonię w czasie II wojny światowej, stanowiąc część japońskiej linii obrony na wyspach Pacyfiku. W listopadzie 1943 aliantom udało się przełamać japońskie pozycje na atolu Tarawa po długotrwałej i krwawej walce. Bitwa ta została uznana za punkt zwrotny w kampanii aliantów w tym obszarze.
Brytyjczycy zezwolili na rozszerzenie samorządności wysp w latach 60. XX w. W 1975 Wyspy Ellice oddzieliły się od kolonii i utworzyły niepodległe państwo Tuvalu. Wyspy Gilberta uzyskała własny rząd w roku 1977, a oficjalnie 12 lipca 1979 uzyskały suwerenność przyjmując nazwę Kiribati.
Po uzyskaniu niepodległości pierwszym prezydentem Kiribati został Ieremia Tabai, którzy rządził krajem w latach 1979-91. Jego następcą został Teatao Teannaki a następnie Teburoro Tito, który został wybrany na to stanowisko w roku 1994, jego wybór został potwierdzony w wyborach w 1998. Obecnie głową państwa jest Anote Tong, wybrany na to stanowisko w 2003 roku.

Ustrój polityczny

Parlament Kiribati, nazywany Maneaba ni Maungatabu, wybierany jest co 4 lata i składa się z 36 członków. Prezydent, tzw. Beretitenti jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu.
Każda z 21 zamieszkanych wysp posiada lokalną radę, która zajmuje się bieżącymi sprawami wspólnoty.

Podział administracyjny

Kiribati podzielone jest na 6 dystryktów: * Banaba * Środkowe Wyspy Gilberta (Central Gilberts) * Line Islands * Północne Wyspy Gilberta (Northern Gilberts) * Południowe Wyspy Gilberta (Southern Gilberts) * Tarawa
oraz 21 rad wyspiarskich na wyspach: Abaiang, Abemama, Aranuka, Arorae, Banaba, Beru, Butaritari, Kanton, Kiritimati, Kuria, Maiana, Makin, Marakei, Nikunau, Nonouti, Onotoa, Tabiteuea, Tabuaeran, Tamana, Tarawa, Teraina.

Gospodarka


* PKB: 73,6 mln USD
* PKB na osobę: 800 USD
* Przyrost gospodarczy: 2,5%
* Inflacja: 2%
* Bezrobocie: 2% (ukryte szacunkowo 70%)
* Produkcja energii elektrycznej: 7 mln kWh
* Waluta: dolar australijski

Kiribati ma niewielkie zasoby złóż mineralnych. W chwili uzyskania niepodległości w 1979 roku złoża fosforytów, głównego niegdyś źródła dochodów, były już na wyczerpaniu. Obecnie większość PKB i eksportu dają ryby i kopra. W ostatnich latach gospodarka wysp przeżywa ciągłe wahania. Rozwój utrudnia brak wykwalifikowanej siły roboczej, słabo rozwinięta infrastruktura i duża odległość od rynków światowych. Turystyka wytwarza ponad 20% PKB. Usługi finansowe raczkują, podobnie jak prywatna przedsiębiorczość. Ważną rolę odgrywa zagraniczna pomoc finansowa, głównie z Wielkiej Brytanii i Japonii, której wysokość w ostatnich latach sięga 25-50% wartości PKB. Wartość przekazów od Kiribatczyków pracujących za granicą przekracza 5 mln USD rocznie. Pozyskiwanie soli z wody morskiej (saliny na wyspie Kiritimati). Niewielki przemysł spożywczy (produkcja soku palmowego) i odzieżowy; rzemiosło. Główne uprawy: palma kokosowa (plantacje na wyspie Kiritimati i 2 innych atolach w grupie Line), pandanus, banany, drzewa chlebowe i melonowe. W lagunie Tarawy uprawia się wodorosty morskie. Komunikacja lotnicza. Międzynarodowe porty: Bonriki (w atolu Tarawa) i Cassidy (na wyspie Kiritimati). Ponadto 16 lotnisk. Długość dróg: 640 km.

Historia