ISLANDIA

ISLANDIA

Islandia, Republika Islandii (Ísland, Lý?veldi? Ísland) - państwo położone w Europie Północnej, na wyspie o tej samej nazwie i kilku mniejszych wyspach m.in. archipelag Vestmannaeyjar, w północnej części Oceanu Atlantyckiego. Islandia jest jednym z krajów nordyckich.

Hymn Państwowy

Tytuł: Lofsöngur


Godło Państwowe

...

Godło państwa ISLANDIA

Dane podstawowe

Reykjavík

Reykjavík to stolica kraju Islandia.

Stolica

islandzki

Oficjalny język urzędowy dla kraju Islandia to język islandzki.

Język urzędowy

republika

Ustrój polityczny dla kraju Islandia to republika.

Ustrój polityczny

prezydent Ólafur Ragnar Grímsson

Głowa państwa dla kraju Islandia to prezydent Ólafur Ragnar Grímsson.

Głowa państwa

premier Geir Haarde

Szefem rządu dla kraju Islandia jest premier Geir Haarde.

Szef rządu

107.103 125

Powierzchnia dla kraju Islandia to 107.103 125 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Islandia to miejsce.

Powierzchnia na świecie

177. /300 128

Liczba ludności dla kraju Islandia to 177. /300 128 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Islandia to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

2,8

Gęstość zaludnienia dla kraju Islandia to 2,8 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

korona islandzka (ISK)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Islandia to korona islandzka (ISK).

Jednostka monetarna

UTC ?0

Ustalona strefa czasowa dla kraju Islandia to UTC ?0.

Strefa czasowa

Lofsöngur

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Islandia to Lofsöngur.

Hymn państwowy

IS

Kod ISO 3166 dla kraju Islandia to IS.

Kod ISO 3166

.is

Domena internetowa dla kraju Islandia to .is.

Domena Internetowa

IS

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Islandia to IS.

Kod samochodowy

354

Kod telefoniczny dla kraju Islandia to 354.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Islandia to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Islandia to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Islandia to .

PKB na osobę

Ustrój polityczny

Islandia jest krajem demokratycznym o parlamentarno-gabinetowym systemie rządów. 63 członków parlamentu - zwanego Althingiem (isl. Al?ingi) - wybieranych jest w bezpośrednich wyborach co cztery lata. Szefem rządu jest, wyznaczany przez prezydenta, premier, który wraz z resztą gabinetu stanowi władzę wykonawczą. Wybory prezydenckie odbywają się co cztery lata.

Podział administracyjny

Islandia podzielona jest na 23 regiony, regiony administracyjne (isl. sýsla, l.mn. sýslur) oraz 14 niezależnych miast, czyli kaupsta?ur (l.mn. kaupsta?ir). Na poziomie lokalnym wyróżnia się 104 gminy (hreppur), które zajmują się oświatą, transportem i zagospodarowaniem przestrzeni. Islandia jest też podzielona na 8 okręgów sądowych, które są zgrupowaniami sýslur. Do 2003 były one także podstawą wydzielenia okręgów wyborczych. Obecnie jest tylko 6, a ich zasięg i liczba mandatów bardziej odpowiada liczbie ludności na danym obszarze.

Demografia

Odizolowanie wyspy od reszty kontynentu ograniczyło imigrację. Stąd też dopływ nowego materiału genetycznego był ograniczony przez wieki. Dzięki bogatej tradycji ustnej i pisanej wiele z rodzin może wskazać swoich przodków na wiele pokoleń wstecz. Wszystko to sprawia, że współcześni Islandczycy są przedmiotem wielu badań genetycznych.

Kulturowo Islandczycy należą do Skandynawów - posługują się językiem islandzkim, jednym z języków skandynawskich. Główną religią kraju jest luteranizm (89,4% mieszkańców deklaruje się jako luteranie), który jest religią państwową Islandii.

Geografia

Pod względem geologicznym Islandia jest najmłodszym obszarem kontynentu europejskiego. Położona na "gorącym punkcie" Grzbietu Śródatlantyckiego, posiada wiele, w tym czynnych, wulkanów, m.in. Heklę, Katlę, Askję, Grimsvötn, Hvannadalshnúkur (najwyższy szczyt kraju). O aktywności wulkanicznej świadczą także liczne gorące źródła oraz gejzery (samo słowo jest pochodzenia islandzkiego). Kraj w dużym stopniu wykorzystuje tanią energię geotermalną do ogrzewania mieszkań. Zgodnie z nazwą, Islandia to także "kraj lodu" - około 11% powierzchni tego wyżynno-górzystego kraju zajmują lodowce. Największe z nich to: Vatnajökull - 8 300 km2, Langjökull - 953 km?, Hofsjökull - 925 km?, Mýrdalsjökull - 596 km? oraz Drangajökull - 160 km?.

Linia brzegowa wyspy jest dobrze rozwinięta. W licznych zatokach i fjordach ulokowały się mniejsze lub większe osady. Głównym miastem państwa jest jego stolica Reykjavík, gdzie mieszka 114,8 tys. mieszk., czyli blisko 2/5 ludności kraju. Natomiast w całym regionie stołecznym mieszka 3/5 ludności kraju. Pozostałe większe miasta to: Kópavogur? (25,9 tys.), Hafnarfjör?ur? (21,3 tys.), Akureyri (15,9 tys.), Keflavík (10,8 tys.), Gar?ab?r? (8,8 tys.), Mosfellsb?r? (6,8 tys.), Akranes (5,7 tys.), Selfoss (5,1 tys.), Seltjarnarnes? (4,7 tys.) i Heimaey (4,4 tys.). Międzynarodowy port lotniczy położony jest w Keflavíku.

Odległość do najbliższych państw i wysp: * Grenlandia: 287 km * Wyspy Owcze: 420 km * Jan Mayen: 550 km * Wielka Brytania: 798 km * Norwegia: 970 km * Irlandia: 1480 km

Historia

Islandia należy do najpóźniej zasiedlonych obszarów Europy. Pierwsi osadnicy pojawili się w roku 874. Byli to norwescy wikingowie oraz celtyccy (szkoccy i iryjscy) osadnicy. W roku 930 zebrali się oni po raz pierwszy na zgromadzeniu ogólnym, zwanym Althingiem.

Można jednak spotkać się z opinią, iż ówczesny Althing nie był parlamentem, przez parlament rozumiemy bowiem instytucję demokracji pośredniej, czyli przedstawicielskiej, tymczasem Althing w średniowieczu był dorocznym zgromadzeniem wszystkich wolnych mieszkańców Islandii - a więc formą demokracji bezpośredniej, zbliżonej swym charakterem do wieców, powszechnych zarówno wśród plemion germańskich, jak i słowiańskich (zob. libertarianizm). Tym samym nie ma podstaw historycznych do odbierania parlamentowi angielskiemu prawa pierwszeństwa.

W Islandii powszechne było piśmiennictwo, kolekcję starych rękopisów zawiera Saganet.

Islandia pozostała niezależna przez 300 lat, by w XIII wieku popaść w zależność norweską, a potem duńską. Pewną autonomię uzyskała w roku 1874. W 1918 odzyskała niepodległość, z królem duńskim jako tytularną głową państwa. Islandia ogłosiła się republiką w 1944.

Gospodarka

Według "The World Competitiveness Scoreboard 2005" najbardziej konkurencyjna gospodarka w Europie, oraz czwarta na świecie (w 2004 r. piąta na świecie).

Zatrudnienie w 2001 wynosiło 162,7 tys. osób, z czego: * rolnictwo i rybołówstwo - 7,8%, * przemysł- 22,6% * usługi - 69% (duży udział turystyki).

Podstawą gospodarki Islandii jest rybołówstwo. Islandzka flota rybacka liczy 2012 statków o łącznym tonażu 191 437 BRT. Ogółem roczny połów ryb wynosi 1986,6 tys. ton. W ostatnich latach zubożenie zasobów rybnych spowodowało konieczność wprowadzenia zakazów i ograniczeń, coraz bardziej popularne stały się farmy rybne.

Poza tym głównymi zasobami Islandii są energia wodna, energia geotermiczna, diatomity. W szklarniach ogrzewanych energią geotermiczną uprawiane są warzywa i kwiaty, a nawet banany.

Kultura

Najbardziej znani islandzcy twórcy to piosenkarka Björk, pisarz, laureat Nagrody Nobla w 1955 Halldór Laxness oraz reżyser filmowy Fridrik Thor Fridriksson.

Turystyka

Około 69% pracujących na Islandii jest zatrudnionych w usługach, głównie turystycznych. Ilość turystów odwiedzających wyspę wynosi ok. 300 000 rocznie. Liczba turystów jest ograniczana, aby nie zniszczyć naturalnego piękna kraju.

Związki z Polską

W języku polskim powstała jedna z najstarszych książek o Islandii, wydana w 1638 roku w Lesznie książka Daniela Vettera pod tytułem Islandia álbo Krotkie opisanie Wyspy Islandiy ([1]). Stanisław J. Bartoszek, jest autorem cenionego na całym świecie, tłumaczonego na kilka języków podręcznika do nauki języka islandzkiego. W Polsce ukazał się również jego słownik polsko-islandzki.

Bardzo prominentną postacią w dziejach kultury muzycznej w Islandii był polski dyrygent, Bohdan Wodiczko.

Na Islandii dobrą opinią mają polscy trenerzy sportowi, a na wyspie pracowali, m.in. Bogdan Kowalczyk (piłka ręczna), który prowadził kadrę narodową; Andrzej Strejlau, Rafał Ulatowski (piłka nożna).

Polacy są też największą na wyspie mniejszością narodową. Szacowana liczba Polaków waha się od 7 do 12 tys. osób. Pracują głównie w rybołówstwie i przetwórstwie rybnym. Za to sztandarowym produktem polskim oferowanym na Islandii są wafle PrincePolo, które są najpopularniejszym rodzajem słodyczy na całej wyspie.

W Polsce od 1959 roku istnieje Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Islandzkiej. Podobna organizacja istnieje też na Islandii.

We Wrocławiu istnieje od 2002 r. Centrum Islandologiczne, które zarządza portalem internetowym ICELAND.PL.

Historia