GRUZJA

GRUZJA

Gruzja (gruz. ?????????? Sakartvelo) - państwo na Zakaukaziu. Obszar 67,7 tys. km2. Graniczy na północy i wschodzie z Rosją, na południu z Azerbejdżanem, Armenią, Turcją, na zachodzie granice kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolica Tbilisi.

Hymn Państwowy

Tytuł: Tavisupleba


Godło Państwowe

...

Godło państwa GRUZJA

Dane podstawowe

Tbilisi

Tbilisi to stolica kraju Gruzja.

Stolica

gruziński

Oficjalny język urzędowy dla kraju Gruzja to język gruziński.

Język urzędowy

republika

Ustrój polityczny dla kraju Gruzja to republika.

Ustrój polityczny

prezydent Micheil Saakaszwili

Głowa państwa dla kraju Gruzja to prezydent Micheil Saakaszwili.

Głowa państwa

premier Zurab Nogaideli

Szefem rządu dla kraju Gruzja jest premier Zurab Nogaideli.

Szef rządu

118.69 700

Powierzchnia dla kraju Gruzja to 118.69 700 km2.

Powierzchnia km2

miejsce

Miejsce pod względem wielkości powierzchni państwa na świecie dla kraju Gruzja to miejsce.

Powierzchnia na świecie

112.4 677 401

Liczba ludności dla kraju Gruzja to 112.4 677 401 mieszkańców.

Liczba ludności

miejsce

Miejsce pod względem ilości ludności dla kraju Gruzja to miejsce na świecie.

Ludność na świecie

67

Gęstość zaludnienia dla kraju Gruzja to 67 osób/km2.

Gęstość zaludnienia

lari (GEL)

Oficjalna jednostka monetarna dla kraju Gruzja to lari (GEL).

Jednostka monetarna

UTC +4

Ustalona strefa czasowa dla kraju Gruzja to UTC +4.

Strefa czasowa

Tavisupleba

Tytuł hymnu państwowego dla kraju Gruzja to Tavisupleba.

Hymn państwowy

GE

Kod ISO 3166 dla kraju Gruzja to GE.

Kod ISO 3166

.ge

Domena internetowa dla kraju Gruzja to .ge.

Domena Internetowa

GE

Kod tablic samochodowych, rejestracyjnych aut dla kraju Gruzja to GE.

Kod samochodowy

+995

Kod telefoniczny dla kraju Gruzja to +995.

Kod telefoniczny

Dominująca religia dla kraju Gruzja to .

Religia dominująca

Produkt Krajowy Brutto dla kraju Gruzja to .

PKB

Produkt Krajowy Brutto na osobę dla kraju Gruzja to .

PKB na osobę

Geografia

Teren w większej części górzysty. Północna granica państwa przebiega wzdłuż Pasma Głównego (Wododziałowego) Wielkiego Kaukazu - najwyższy szczyt to Szchara (wierzchołek wschodni) ? 5068 m n.p.m.. Z kolei najbardziej znanym szczytem Gruzji jest Kazbek (5047 m n.p.m.), leżący w pobliżu Gruzińskiej Drogi Wojennej. Od Pasma Głównego odchodzą na południe (wymienione w kolejności od zachodu na wschód): Góry Gagrińskie, Góry Bzypijskie, Góry Abchaskie, Góry Kodorskie, Góry Swaneckie, Góry Leczchumskie, Góry Raczyńskie, Góry Suramskie, Góry Kartlijskie, Góry Kacheckie, Góry Gomborskie. Góry Suramskie (Lichskie) dzielą państwo na dwie części: wschodnią i zachodnią. Na południu znajdują się pasma Małego Kaukazu: Góry Adżarsko-Imeretyńskie (do 2850 m n.p.m. ? Mepisckaro), Góry Szawszeckie (na granicy z Turcją), Góry Samsarskie (Didi Abuli 3300 m n.p.m.) i Góry Dżawanacheckie. Między Wielkim Kaukazem a Małym Kaukazem rozciągają się obniżenia, z Niziną Kolchidzką na czele. Zachodnią granicę stanowi wschodni brzeg Morza Czarnego; linia brzegowa słabo rozwinięta, brzegi na północy i południu urwiste, w środkowej części niskie.
Na terytorium Gruzji panuje klimat śródziemnomorski, wybitnie wilgotny w zachodnich regionach i kontynentalny na wschód od Gór Suramskich. Ze względu na górzystość kraju klimat odznacza się silną piętrowością.
Na zachodzie rosną figi, palmy, laury, oliwki i inne rośliny śródziemnomorskie, wpływ na hodowlę tych roślin ma Morze Czarne. W Gruzji środkowej, w mniejszych miejscowościach, można napotkać też uprawę takich egzotycznych owoców jak kiwi czy banany. Cytrusy, granaty i tzw. hurmy (słodkie owoce pomarańczowe, rosnące na drzewach, podobne do pomidorów) rosną nawet na ulicach Tbilisi. W dalszej części kraju wzdłuż Kaukazu rosną rośliny typowo górskie, potocznie zwane alpejskimi. W całej Gruzji bardzo rozpowszechniona jest uprawa winorośli. Wina gruzińskie, takie jak "Saperavi", "Hvanczkara", "Kindzmarauli", "Cinandali" czy "Mukuzani", znane są na całym świecie.


Historia

Historia Gruzji sięga II tysiąclecia p.n.e., gdy wybrzeże Gruzji znane była starożytnym Grekom pod nazwą Kolchida, zaś na wschodnie górzyste obszary ? Iberia. W 66 p.n.e. obszar ten został podbity przez Pompejusza i włączony do Imperium Rzymskiego. Około 317 król Mirian II przyjął chrześcijaństwo jako religię państwową. Przez kolejne tysiąc lat Gruzja była w stanie zachować niezależność pomimo najazdów ze strony Arabów, Mongołów, Persów i Turków i osiągnęła szczyt potęgi pomiędzy XI i XIII wiekiem, za panowania króla Dawida Budowniczego (1089-1125) i królowej Tamar (1184-1213). Później została podbita przez Persję i imperium ottomańskie. W połowie XVIII wieku Gruzja wyzwoliła się spod władzy muzułmanów, była jednak zmuszona przyjąć w 1783 protektorat Imperium Rosyjskiego. Rosjanie nie udzielili Gruzji wsparcia militarnego w walce z Persami w 1795, zamiast tego w latach 1801-1810 zaanektowali jej terytorium i rozpoczęli program intensywnej rusyfikacji. W XIX wieku na terenie Gruzji rozwinął się ruch narodowo-wyzwoleńczy, który doprowadził do buntów chłopskich w 1905.

Niepodległa Gruzja w latach 1918-1921

Po rewolucji październikowej w 1917 Gruzini, podobnie jak inne narody niewolone przez Rosję, ogłosili niepodległość, tworząc 26 maja 1918 Demokratyczą Republikę Gruzji, która została podbita przez bolszewików w 1921. Utworzono wówczas Gruzińską SRR, która 12 marca 1922 weszła w skład Zakaukaskiej Republiki Radzieckiej i pozostała w niej do 5 grudnia 1939. W latach 1921-1924 gruzińscy partyzanci stawiali opór krwawo stłumiony przez Rosjan. Po chruszczowowskiej odwilży, na terenie Gruzińskiej SRR rozwinął się czarny rynek, czyniąc gruzińską gospodarkę jedną z najwydajniejszych na terenie ZSRR lecz zarazem powodując ogromną korupcję. W latach 80., na skutek gorbaczowskiej pieriestojki powtórnie ujawniły się gruzińskie aspiracje niepodległościowe. 31 marca 1991 98,91% Gruzinów opowiedziało się w referendum za niepodległością, która została ogłoszona 9 kwietnia. 26 maja prezydentem Gruzji wybrany został Zwiad Gamsachurdia, który został później obalony 22 grudnia przez pucz, przygotowany i przeprowadzony przez rosyjski Specnaz GRU. W marcu 1992 kolejnym prezydentem Gruzji został były sowiecki minister spraw zagranicznych Eduard Szewardnadze. Gruzję ogarnęła wojna domowa, która zakończyła się zwycięstwem Szewardnadze kosztem przystąpienia do Wspólnoty Niepodległych Państw. 2 listopada 2003 w wyborach parlamentarnych zwyciężyła koalicja reformatorów przewodzona przez Nino Burdżanadze, Micheila Saakaszwili i Zuraba Żwanii, jednak rząd Szewardnadze sfałszował ich wynik, co doprowadziło do masowych protestów, nazwanych przez dziennikarzy rewolucją róż i zmusiło go do ustąpienia 23 listopada. 4 stycznia 2004 na prezydenta wybrany został Micheil Saakaszwili otrzymując 96% głosów.

Obecnie Gruzja jest nadal bardzo biednym krajem jak na standardy europejskie, rząd jednak usiłuje wyplenić korupcję i przeprowadza reformy gospodarcze przy wsparciu MFW i Banku Światowego. Rząd zdołał przywrócić kontrolę nad zbuntowaną prowincją Adżarii oraz Wąwozem Kodorskim, jednak Abchazja i Południowa Osetia nadal znajdują się de facto pod kontrolą Rosji i 230 tysięcy uchodźców nie może powrócić do swoich domów.

Gospodarka

- PNB: 5019 mln (2004)
- PKB: 6398 mln USD
- PKB/1 miesz.: 1493 USD (2005)
- PKB według działów: rolnictwo 17,8%, przemysł 25,4%, usługi 56,8% (2004)
- PKB przyrost roczny: 8,8% (2006)
- Inflacja: 8,3% (2005)
- Wskaźnik produkcji rolnej (1999-2001=100): 102 (2005)
- Zdolność przetwórcza rafinerii: 5 308 529 t (2004)
- Rafinerie: 1 (2004)
- Ludność aktywna zawodowo: 2 281 770 (2004), K 43,9%
- Zatrudnienie: rolnictwo 56,5%, przemysł 4%, usługi 39,5% (2004)
- Bezrobocie: 13,8% (2005), K 44,4% (2004)
- Budżet państwa: (mln waluty lokalnej, 2005) dochody 2607,5; wydatki 2616,5
- Zadłużenie zagraniczne: 2082 mln USD (2004)
- Pomoc zagraniczna: 315 mln USD; 6,3% PKB (2004)
- Bilans handlowy: -1624 mln USD (2005)

Rząd przyspieszył prywatyzację, i dał impuls do walki z korupcją. Ponadto otworzył drogę obcym inwestorom, przyciągając do kraju nowe kapitały i pomoc finansową. W rankingu konkurencyjności WEF w 2005 Gruzja znalazła się na 86. miejscu (2004 była na 94.). Do bardziej upowszechnionych upraw należą zboża, cytrusy, herbata. Głównym bogactwem naturalnym kraju są złoża manganu (Cziatura). Złoża ropy naftowej i gazu ziemnego są skromne, jednak duże znaczenie mają rurociągi przebiegające przez Gruzję, niosące na zachód ropę z Morza Kaspijskiego i Azji Środkowej. Są to: ropociąg z Baku (nad Morzem Kaspijskim) do Supsy (nad Morzem Czarnym), będący w budowie gazociąg Szach Deniz z Azerbejdżanu do Turcji oraz rurociąg z Baku do Ceyhan (Turcja), przechodzący przez Tbilisi, otwarty 25 maja 2005. Przemysł Gruzji to przede wszystkim zakłady hutnicze i chemiczne (Rustawi), maszynowe (samochody, Kutaisi), rolno-spożywcze i włókiennicze.


Ludność

Około 5 mln mieszkańców, 84% Gruzinów, 6% Ormian, 6% Abchazów, 1% Osetyjczyków, 1% Rosjan, poza tym Grecy, Ukraińcy, Kurdowie. 82% deklaruje przynależność do Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego, 4% do Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego, 2% Rosyjska Cerkiew Prawosławna około 10% muzułmanów (głównie w Abchazji i Adżarii). Poza granicami kraju mieszka 1,5 mln Gruzinów w Turcji, 1 mln w Rosji, 600 tys. w Iranie, 150 tys. w Afganistanie, 100 tys. w Azerbejdżanie.

Podział administracyjny

Gruzja dzieli się na 53 prowincje, 11 miast i dwie republiki autonomiczne: Abchazję i Adżarię.

Prasa

Wśród dzienników gruzińskich najwyższy nakład osiąga "Sakartwelos Republika" (360 tys.), organ Rady Najwyższej wydawany w Tbilisi w języku gruzińskim. Wśród czasopism najwyższy nakład ma dwutygodnik "Mamuli" wydawany w języku gruzińskim w Tbilisi (65 tys.). Oficjalną informacyjną agencją prasową jest Sakinform z siedzibą w Tbilisi.

Historia